Ustaše sprovode zarobljene Srpkinje Ustaše sprovode zarobljene SrpkinjeBanski Grabovac je pitomo selo, smešteno u gotovo samom centru Banije. Nakad je bilo opštinsko mesto. A opštinsko je bilo i pre Drugog svetskog rata.

Posle stravičnog zločina u Pravoslavnoj crkvi u Glini, a među brojnim zločinima hrvatskih ustaških fašista počinjenim širom Banije, zločin u Grabovcu, od 24. do 27. jula 1941. godine, svakako je najstrašniji. Tada je u tom selu ubijeno oko 1.200 seljana, muškaraca, i manji broj žena koje su pohapšenim i odvedenim muževima donele hranu.

Na samom početku ustanka srpskog naroda na Baniji, napadnuta je železnička stanica u Banskom Grabovcu. Pruga od Capraga, „predgrađa“ Siska, preko Petrinje do Gline i dalje preko Topuskog do Karlovca bila je glavna železnička saobraćajnica kroz Baniju, ali i saobraćajnica petrinjskih i glinskih ustaša. Iako je to bio samo izgovor za jednu ne baš uspešno organizovanu ustaničku akciju, lov na muškarce Srbe na čitavom području Banije počeo je zbog onoga zbog čega je stvorena Nezavisna Država Hrvatska: trećinu Srba pobiti, trećinu pokrstiti, trećinu proterati. Na glinskom području počela su masovna hapšenja i privođenja Srba muškaraca (brojnih zločina bilo je i pre toga po gotovo svim banijskim selima u kojima su živeli Srbi).

„Uhapšenici s grabovičkog područja skupljani su oko općinske zgrade i željezničke stanice“, piše Đuro Roksandić u zborniku ‘Glina 1284-1944-1984’. I nastavlja: „Oni s područja općine Mali Gradac, skupljani su kod žandarmerijske stanice u Malom Gracu i kod škole u Dragotini. Svi koji su bili udaljeniji od Grabovca dovezeni su kamionima, a neki i željeznicom. Privedeni su i svi uhapšenici u sreskim zatvorima u Glini, Petrinji i Dvoru…“

O svemu što se tih dana dešavalo u Banskom Grabovcu, sačuvano je i više beležaka svedočenja ustaša iz Petrinje, među kojima su i beleške ustaše Ivana Muškona iz Petrinje i šefa železničke stanice u Petrinji Dragutina Laboša.

Iz svedočenja Ivana Muškona: „Dana 24. jula 1941. godine grupa od šesnaest nas ustaša pozvani smo u ustaški stan kod Srnaka (Faco, ustaški logornik u Petrinji – nap. I. B.) i dobili naređenje da idemo u Banski Grabovac… U Grabovcu smo zatekli oko stostinu petrinjskih i glinskih ustaša. Tu je bio i predstojnik kotarske oblasti Glina, Dragutin Imper… Oko 13 sati iz Gline je stigao vlak sa grupom od 30-40 ljudi, među njima 5-10 ‘četnika’… Postavljeni su odmah tu kraj šumice, neposredno kraj željezničke stanice radi slikanja. Jedni su stajali, drugi klečali, a treći sjedili. Grupa ustaša ih je na tom mjestu postrijeljala. Sa mnom iz Petrinje došli su ustaše: Tomo Bučar, strojobravar, Štef Krajačić, Stevo Tomek, šofer Šmid, Vlado Molnar, trgovac, Đuro Slanac, mesar, Ivan Šulentić, kovač, Milan Devčić, mesar, Mato Križanić, stolar, Otilio Đorđević, moler, a drugih se ne sjećam. U Grabovcu sam prepoznao ustaše iz Petrinje: Vinka Mikulića, mesara, Janka Fapca, Josipa Kolarića, stolara, Ivana Štingla, mesara, Ivana Komlinovića, Miloša Vašarevića, Marka Punterića, poštara, Jožu Cerjaka, Duju Krpana, šofera, Tomu Krpana, Ivana Kovačevića, Tomu Šarića, Fajsa iz Češkog Sela, Stevu Krbavca, Đuru Križanića, mesara, Franju Gregurinčića, Slavka Brelina, Štefa Grgurinčića Joška Smisla, ratara, Tomu Štajcera, Štefa Kranjčevića, Pudu Ratara, Jandru Petračića, Šimu Čačića, Dragu Čačića, bravara, Kušana ‘Pepića’, pečenara, Lovru Komlinovića, mesara, Ivana Malovića, stolara, Đuru Valetića, mesara, Juru Jeličina, mesara, Nikolu Ivezića, Stjepana Lončarevića, pekara, Franca Bobinca, mesara (u Petrinji je radila mesna industrija Gavrilović – nap. I. B.), Antu Feljana, stolara, Ivana Kovača, kočijaša, Stjepana Gošnika, Stjepana Tortića, kolara, sina Marka Pejakovića iz Petrinje, Ivana Našu i Vladu Nemeca. Predsjednik prijekog suda bio je Ivan Turki. Vidio sam kada je Stevo Pješak naredio grupi od oko dvadest uhapšenih da uzmu motike i lopate i da kopaju jame za svoje grobove. Jame su iskopane dva-tri metra dubine. Ljudi su pitali kako će izaći van. On im je odgovorio da će dobiti ljestve. Oni su svi u jami postrijeljani. Stalno su dopremani seljaci i odmah ubijani. Oko podne žene su donijele ljudima hranu. Ustaša Drago Čačić naredio je svim ženama da skinu pregače, strpao ih na hrpu i zapalio.“

Spomenik u Banskom Grabovcu Spomenik u Banskom GrabovcuIz svedočenja Dragutina Laboša: “Dana 24. jula 1941. godine, u jutarnjim satima, zatekao sam grupu ustaša na Banskom Grabovcu, među njima je bio Ivan Turki. Uhapšenika je bilo oko pedeset. Ustaše su iz svakog vlaka skidale muškarce pravoslavce, bez obzira otkud putuju i gdje putuju. Iz okolnih sela dotjerali su uhapšene Srbe pješice. Turki je rekao da su svi pravoslavci jednaki i da ih sve treba pobiti. Oko 17 sati otišao sam u Petrinju, a na željezničkoj stanici ostalo je oko 300 uhapšenih seljaka. Ujutro 25. jula, kada sam došao, od trista bilo je noću poubijano oko dvije stotine. To mi je rekao Turki i dodao da će biti friških. Uvečer je opet bilo oko tri stotine uhapšenih seljaka. Kada sam 26. jula ujutro došao u Grabovac, našao sam od onih tristo uhapšenih samo 80-100. Turki je rekao, odoše noćas i vaši željezničari, a Boroti smo izravnali grbu…”.

O strašnom zločinu u Banskom Grabovcu svedočili su i rođaci žrtava, ali i neki od onih koji su uspeli da prežive. Među njima su Evica Borota, supruga spomenutog železničara Borote (Nikole), kao i Đuro Drljan, iz sela Luščana, iz čijeg svedočenja izdvajamo: “Dne 24. jula došli su ustaše iz Petrinje i Gline u naše selo da hapse ljude. Prepoznao sam ustašu Šarića iz Petrinje. Na putu od sela Luščana do Grabovca ubili su ustaše iz pištolja Stojana Jekića i Stevana Miljevića. Ljudima su govorili da se ništa ne plaše, da idu na saslušanje. Kada su uhapšenici dotjerani u Grabovac, prolazili su kraj četiri grupe ustaša koje su svaka tukle po tijelu. Na strijeljanje su vodili grupe od 20 do 30 ljudi, okrenutih licem prema jami, a s leđa su ustaše pucali iz pušaka i puškomitraljeza…”.

Đuro Roksandić dalje piše da je “nakon pretresa Šamarice satnija ustaša i vod oružnika, s ravnateljom ustaškog redarstva Božidarom Cerovskim na čelu, stigla je 24. jula oko 15 sati u Grabovac s oko 400 seljaka iz Dodoša, Kraljevčana i drugih sela u dobi od 16 do 60 godina, koji su takođe ubijeni”.

Sa grabovačkog gubilišta uspeli su da pobegnu Aniša Šteković i Stevan Jekić iz Grabovca, Petar Stanković iz Luščana, Bude Popović iz Kraljevčana, Vasilj Nevajda iz Vlahovića, a iz jama uspeli su da se spasu Petar Jelić i Jovan Orlić iz Grabovca.
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!

Banija

uspomene-djeda-radeUspomene djeda Rade
DVOR NA UNI - Nedaleko Dvora, u Ćorama, prva naseljena kuća s desne strane je ona Rade Savića. Kada dolazite u selo Ćore, djeda Radu obavezno ćete zateći...
u-sumi-na-podrucju-petrinje-pronadjena-ubojita-sredstvaU šumi na području Petrinje pronađena ubojita sredstva
PECKI - U mjestu Pecki, na petrinjskom području, u šumi su pronađena odbačena razna ubojita sredstva. Dolaskom policijskog službenika protueksplozijske...
dusan-vuckovic-iz-trnovca-samovanje-srca-udarnickogDušan Vučković iz Trnovca: Samovanje srca udarničkog
TRNOVAC - Pišući o sudbinama i životu povratnika na Baniji i Kordunu, susretali smo ljude različitih zanimanja i profesija - od poljoprivrednika, kovača,...
nova-zaposljavanja-u-drvnom-centru-glinaNova zapošljavanja u Drvnom centru Glina
GLINA - Otvaranjem novog pogona kogeneracije u drvnom centru, Glina postaje prvi energetski neovisni grad u Hrvatskoj. Tako su stvoreni i preduvjeti za...

Društvo

optimizam-u-devedeset-i-drugojOptimizam u devedeset i drugoj
BENKOVAC - Pored benkovačkog hrama posvećenog Svetom Jovanu Krstitelju, koji datira još iz davne 1590....
obiljezena-75-godisnjica-proboja-na-petrovoj-goriObilježena 75. godišnjica proboja na Petrovoj gori
PETROVA GORA - Podno spomenika Vojina Bakića na Petrovoj gori danas je obilježena godišnjica...
veljun-do-mostica-u-dva-puticaVeljun: Do mostića dva putića
VELJUN - Za vrijeme prošlotjedne komemoracije u Veljunu lokalni stanovnici obraćali su se saborskom...

Novosti

strbac-zagreb-uz-pomoc-zakona-nastavlja-progon-srbaŠtrbac: Zagreb uz pomoć zakona nastavlja progon Srba
BEOGRAD - Direktor Dokumentaciono-informacionog centra “Veritas” Savo Štrbac rekao je Srni je da je tihi...
hho-pokusao-demantovati-brojku-od-67-496-izbrisanih-srbaHHO pokušao demantovati brojku od 67.496 izbrisanih Srba
ZAGREB - Iako se činilo da je nedavni tekst u zagrebačkim "Novostima" o više od 67.000 Srba izbrisanih...
alo-hrvati-iskopavaju-i-pale-kosti-mrtvih-srbaALO: Hrvati iskopavaju i pale kosti mrtvih Srba!
KNIN - Srpska groblja u Kninu prekopana, a kosti spaljene! Kako „Alo!“ saznaje, u poslednjih deset dana...

Kontakt broj udruženja

061 64 70 422
svaki dan od 09 do 21 h

Pretraga sajta

Kultura

banijac-milan-pribicevic-inspiracija-americkoj-umetniciBanijac Milan Pribićević inspiracija američkoj umetnici
BEOGRAD - U Muzeju primenjene umetnosti (MPU) u Beogradu u toku je izložba "Srbija, rat i plakat...
veljko-ostojic-uspomene-nekeVeljko Ostojić: Uspomene neke
Bio sam u rodnom krajuNašao sam kuću staru,Banijaca nema višePo svijetu se raselišeOj Banijo tebi...
kuca-kulture-u-bjelovaruKuća kulture u Bjelovaru
BJELOVAR - U Bjelovaru je otvorena Kuća kulture srpske zajednice grada Bjelovara i...
prividi-1Prividi (1)
Prividi se i pričuje neuku čovjeku vrlo lako. Ali hoće i učenome da se priviđa i pričuje. Ovo sam ja...

Oluja

srbi-da-plate-uklanjanje-ostataka-domova-spaljenih-u-olujiSrbi da plate uklanjanje ostataka domova spaljenih u "Oluji"
GOSPIĆ - Srbima izbjeglim iz Gospića stigli su računi u iznosu od 700 do 2.700 evra koje bi trebalo da plate Hrvatskoj kako bi tamošnje komunalne službe...
kako-je-bivsi-pripadnik-hrvatske-vojske-pomogao-naslednicima-ubijenog-srbinaKako je bivši pripadnik hrvatske vojske pomogao naslednicima ubijenog Srbina
Slučaj Janka Ćakića iz okoline Kistanja, čija je porodica ovih dana uspela da u Županijskom sudu u Bjelovaru dobije odštetu od 108.000 evra zbog ubistva...
general-sreto-malinovic-krajina-je-izdana-i-prodataGeneral Sreto Malinović: Krajina je izdana i prodata
BEOGRAD - General Sreto Malinović je ratni heroj, odlikovan medaljom časti. Za ovu zemlju je tokom ratnih godina, ali i van njih, uradio mnogo.Međutim,...

Politika

lokalni-izbori-sdss-osvojio-najvise-glasova-srbaLokalni izbori: SDSS osvojio najviše glasova Srba
ZAGREB - Rezultati lokalnih izbora pokazali su da je SDSS ostao najjača srpska stranka, ali i da će njen vrh, i pored osvajanja nekih novih pozicija,...
bjelajac-mijenja-rkmana-na-mjestu-dozupana-tepsic-i-arbutina-u-drugom-kruguBjelajac mijenja Rkmana na mjestu dožupana, Tepšić i Arbutina u drugom krugu
DVOR NA UNI - Bogdan Rkman, dosadašnji dožupan Sisačko-moslovačke županije, izgubio je od Dušana Bjelajca iz DSS-a, a SDSS je, prije svega zahvaljujući...
pupovac-srbi-ulaze-u-deset-zupanijaPupovac: Srbi ulaze u deset županija
ZAGREB - Predsednik Srpskog narodnog veća i potpredsednik SDSS-a Milorad Pupovac kaže za RTS da su rezultati lokalnih izbora u Hrvatskoj veoma dobri za...