Petar Vlahovic In memoriam
Akademik Petar Vlahović (1927-2016), istraživač etničkih i etnoloških odlika RSK

Akademik Crnogorske akademije nauka prof. dr Petar Vlahović, preminuo je 3. jula 2016.

Rođen je na Vidovdan, 1927. godine u Slatini kod Brodareva (Srbija, blizu Crne Gore). Osnovnu školu završio je u Slatini, gimnaziju je pohađao najprije u Kolašinu, potom Beogradu i Vršcu, gdje je diplomirao. Studirao je etnologiju na Filozofskom fakultetu u Beogradu, doktorirao je 1958, kao prvi doktor etnologije poslije Drugog svjetskog rata u Srbiji; doktorska teza o Brodarevu i okolini.

Fakultet kineskog jezika za strance i specijalizaciju iz antropologije završio je na Pekinškom univerzitetu (1955–1957) kod profesora Pej Ven Džuna. Etnološki fakultet u Pekingu je u svojoj Etnološkoj enciklopediji (1987) Srbe prikazao prema njegovoj studiji “Narodi i etničke zajednice sveta” (1984).

Poslije Kine usavršavao se kod profesora Čeboksarova u Moskvi, kod Bože Škerlja u Ljubljani, a u Poljskoj u tri univerziotetska centra - Poznanj, Vroclav, Krakov, kao i Italiji.

Službovao je na Filozofskom fakultetu u Beogradu 42 godine, do 1992. Kao profesor gostovao je na univerzitetima u bivšoj Jugoslaviji, Poljskoj, Kini, bivšem SSSR-u.

Utemeljio je etničku i istorijsku antropologiju na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Sarađivao je i uređivao brojne naučne časopise, edicije i studije.
Dobitnik je Vukova nagrade Kulturno-prosvjetne zajednice Srbije, Plaketa grada Beograda, Povelje Filozofskog fakulteta u Beogradu, Povelje Etnografskog instituta Srpske akademije nauka i umjetnosti, Povelje Hrvatskog antropološkog društva, Povelje Antropološkog društva Makedonije. Pored nekoliko domaćih odlikovanja, dobitnik je Ordena zasluga za poljsku kulturu (1985) u Poljskoj. Bio je predsjednik Komisije za naučne i umjetničke djelatnosti Crnogorske akademije nauka i umjetnosti.

Za vanrednog člana Crnogorske akademije nauka i umjetnosti izabran je 1988. a za redovnog člana 1993. godine.

U Crnogorskoj akademiji rukovodio je Odborom za etnologiju i Odborom za demografiju.

Autor je knjiga: Sandžačka vojska i bitka na Mojkovcu 1915 (1953); Brodarevo i njegova okolina (1968); Običaji, verovanja i praznoverice naroda Jugoslavije (1972); Život i običaji naroda Kine (1973); U vrtlogu života (1978); Narodi i etničke zajednice sveta (1984); Na životnim raskrsnicama (1987); Kultura ludowa w Serbii (Krakov 1991); Čovek u vremenu i prostoru (1996); Crna Gora na starim razglednicama (koautorstvo) (2007).
Objavio je i knjige: Pisci naše etnologije, Običaji, verovanja i praznoverice naroda Jugoslavije, U vrtlogu života - prilog etničkoj i istorijskoj antropologiji, Etnološki pregled Srbije i druge.

Kako je izjavio u nekoliko intervjua, za etnologiju, antropologiju i druge srodne naučne discipline opredijelio se po preporuci strica Mitra Vlahovića, svojevremeno asistenta akademika Jovana Cvijića, kao i sociologa sela Sretena Vukosavljevića, čestog gosta u kući Vlahovića.

Njegov stric Mitar Vlahović, Borivoj Drobnjaković, Sima Trojanović i Nikola Zega su osnivači Etnografskog muzeja.

Petar Vlahović je kao direktor Etnografskog instituta SANU, vodio objedinjeni projekat Etnologija srpskog naroda i Srbije.

Vlahović se posebno bavio pitanjem krvne osvete i ulogom žene u krvnoj osveti. Zatim, značajem Kosovske legende za usmenu srpsku i crnogorsku tradiciju, fenomenom guslara, pitanjem slave kod Srba.

U spomenici Etnografskog muzeja u Beogradu, podsjeća se da je rukovodio tom institucijom od 1978. do kraja 1982. godine. Vodio je projekat Etnološke odlike Đerdapskog Podunavlja 2, a rezultati su objavljeni u publikacijama Etnografskog instituta, Etnografskog muzeja i Odjeljenja za etnologiju Filozofskog fakulteta.

U to vrijeme pokrenut je i projekat Etnološko proučavanje iseljeništva iz Srbije, po zamisli dr Dušana Drljače.

STUDIJA O KRAJIŠKOJ ETNOLOGIJI

Poznati srpski etnolog Petar Vlahović je bio urednik i recenzent knjige Aleksandra Bačka “ Žegar poreklo stanovništva”, objavljene 2005, kao 29. knjiga Odjeljenja za etnologiju i antropologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu, Biblioteka: Etnoantroploški problem – monografije.

Vlahovićeva studja “Etničke i etnološke odlike Republike Srpske Krajine", u monografiji “Republika Srpska Krajina”, Knin-Beograd 1996; iako obimom malen rad (oko 20 strana) je izuzetno vrijedan naučni rad o toj temi.

U uvodu navodi, zabrinjavajući podatak da “proučavanje narodnog života i običaja Srba u sjevezapadnim dijelovima Balkanskog poluostrva nije nikada sistematski i cjelovito vršena”. U zaključku piše: “Oblikovanje srpskog etničkog prostora predstavlja veoma značajnu i nezaobilaznu odrednicu u razvoju srpske ertničke zajednice u lokalnim i širim okvirima.

U tom tekstu su obrađena naselja i kuće, narodna nošnja, narodni običaji i vjerovanja, ženidba i udadba, pogrebni običaji, godišnji običaji, kao i neka vjerovanja i praznovjerice.
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!

Banija

privremena-obustava-prometa-na-granicnom-prelazu-dvor-novi-gradPrivremena obustava prometa na graničnom prelazu Dvor - Novi Grad
DVOR NA UNI - U utorak, 27. juna od 9 do 13 sati, zbog ispitivanja stupnja nosivosti mosta na rijeci Uni privremeno će biti obustavljen promet preko...
u-sumi-brezovica-obiljezen-dan-antifasisticke-borbe-u-hrvatskojU šumi Brezovica obilježen Dan antifašističke borbe u Hrvatskoj
SISAK - U šumi Brezovica pokraj Siska, kod spomenika Prvom partizanskom odredu, obilježen je 22. lipnja, Dan antifašističke borbe u Hrvatskoj, u spomen na...
vijece-srpske-nacionalne-manjine-grada-petrinje-dobilo-nove-prostorijeVijeće srpske nacionalne manjine Grada Petrinje dobilo nove prostorije
PETRINJA - U prostoru Udruženja obrtnika Petrinja, Glina, Topusko otvorene su nove prostorije Vijeća srpske nacionalne manjine Grada Petrinje.Što će im...
humani-gest-protojereja-sase-umicevicaHumani gest protojereja Saše Umićevića
PETRINJA - Bez betonskog opsega, samo u iskopanu jamu, na rubnom dijelu parcela sv. Nikole na središnjem groblju u Petrinji, juče u podne pokopana je...

Društvo

kordunas-medju-tulipanima-slobo-ja“Kordunaš među tulipanima”: Slobo & ja
Evo prođe devet godina kako Vožda nema među živima. Ne mogu reći da sam od onih što su mu sliku držali u...
dalmatinska-bukovica-pakleni-trougao-radja-buntovnikeDalmatinska Bukovica: Pakleni trougao rađa buntovnike
Dalmatinska Bukovica se nalazi u sjevernoj Dalmaciji, u trouglu između Knina, Benkovca i Obrovca. O tome...
devastirano-groblje-u-lisicinamaDevastirano groblje u Lisičinama
VOĆIN - Zbog nezakonite sječe stabala, pravoslavno groblje u Lisičinama, selu na području općine Voćin,...

Novosti

pupovac-od-drzave-ocekujemo-da-ukloni-ustaski-pozdravPupovac: Od države očekujemo da ukloni ustaški pozdrav
JADOVNO - U organizaciji Srpskog narodnog vijeća, Koordinacije židovskih općina RH, Eparhije...
u-hrvatskoj-cveta-trgovina-suvenirima-iz-doba-ndhU Hrvatskoj cveta trgovina suvenirima iz doba NDH
ZAGREB - Posle više od cele nedelje licitiranja, konačna cena koju je na jednom popularnom servisu za...
plenkovic-nije-tacno-da-je-vlada-odlucila-da-ploca-ostaje-u-jasenovcuPlenković: Nije tačno da je vlada odlučila da ploča ostaje u Jasenovcu
ZAGREB - Premijer Andrej Plenković demantovao je pisanje hrvatskih medija da sporna spomen-ploča sa...

Kontakt broj udruženja

061 64 70 422
svaki dan od 09 do 21 h

Pretraga sajta

Kultura

veljko-ostojic-od-une-do-drineVeljko Ostojić: Od Une do Drine
Od Une do Drineima jedna zemljamome srcu dragaRepublika Srpska joj je imeTu žive naša braćanaš Mile...
odrzano-deseto-jubilarno-banijsko-vece-u-beograduOdržano Deseto jubilarno Banijsko veče u Beogradu
BEOGRAD - Zavičajno udruženje Banijaca, potomaka i prijatelja Banije, u petak 16. juna 2017. godine u...
kordunas-medju-tulipanima-kratki-espresso“Kordunaš među tulipanima”: Kratki espresso
Ne kaže se bez razloga da život čine sitnice. To su te neke male stvari, rituali, dnevne navike… Mnogi...
u-banjaluci-predstavljena-knjiga-hronika-prognanih-krajisnika-4U Banjaluci predstavljena knjiga "Hronika prognanih Krajišnika 4"
BANJALUKA - U Akademiji nauka i umjetnosti Republike Srpske u Banjaluci je predstavljena...

Oluja

price-iz-izbjeglistva-popis-imovinePriče iz izbjeglištva: Popis imovine
Čitam ovih dana, spominju opet popis imovine. Sjetih se prvog popisa imovine s početka one prve izbjegličke jeseni. Tiskamo se u redovima, stavljamo na...
price-iz-oluje-putni-nalogPriče iz Oluje: Putni nalog
Treći “olujni” dan je na izmaku. Poslijepodne je prividno mirnije. Polako se spušta veče. Ponovo se čuje razmjena vatre. Tamo iz pravca Turnja uz izrazito...
medju-identifikovanim-srbima-i-branko-stojcevic-i-petar-krnjajicMeđu identifikovanim Srbima i Branko Stojčević i Petar Krnjajić
BEOGRAD - Na Zavodu za sudsku medicinu i kriminalistiku Medicinskog fakulteta u Zagrebu identifikovani su posmrtni ostaci 14 lica srpske nacionalnosti,...

Politika

gradonacelnik-dalibor-biscan-27-o-prvim-potezima-i-planovima-u-hrvatskoj-kostajniciGradonačelnik Dalibor Bišćan (27) o prvim potezima i planovima u Hrvatskoj Kostajnici
HRVATSKA KOSTAJNICA - 27-godišnji Dalibor Bišćan (HDZ), novi je gradonačelnik Hrvatske Kostajnice. Uvjerljivo je u prvom krugu izbora pobijedio...
orkanova-lista-novi-pritisci-na-predstavnike-srbaOrkanova lista: Novi pritisci na predstavnike Srba
SISAK - Desničarska struja u Sisačko-moslavačkoj županiji ponovno nije zadovoljna izborom dožupana iz srpskih redova. Pored bivšeg dožupana Bogdana...
nakon-drugog-kruga-lokalnih-izbora-optimizam-zavladao-u-kninuNakon drugog kruga lokalnih izbora optimizam zavladao u Kninu
KNIN - U drugom krugu lokalnih izbora nezavisni kandidat Marko Jelić ubjedljivo je porazio kandidatkinju HDZ-a za...