Akademik Vasilije Krestić Akademik Vasilije KrestićBEOGRAD - Na Vidovdan 1916. godine u Londonu, u crkvi Svetog Pavla, pred engleskim kraljem Džordžom Petim i drugim uglednim Englezima, obratio se vladika Nikolaj Velimirović ovim rečima: „Nekada je Srba bilo koliko i vas Engleza. Danas ih je deset puta manje. Gde su? Izginuli braneći Evropu!”
A koliko je Srba tek izginulo od te 1916. godine! Nažalost, to ni sami Srbi ne znaju!

To je i bio jedan od razloga da se u Beogradu osnuje Društvo za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku (Srpski memorijal). Njegov cilj je da se najpre popišu sve srpske žrtve stradale u Prvom i Drugom balkanskom ratu, Prvom i Drugom svetskom ratu, građanskim ratovima u bivšoj Jugoslaviji i ratu za Kosovo i Metohiju i u NATO agresiji. Sledeći korak bio bi da se u Beogradu podigne zdanje koje će svojim građevinskim i arhitektonskim karakteristikama i obeležjima dostojno odražavati uspomenu na ratna stradanja.

Ovo udruženje građana okuplja veliki broj naučnika, kulturnih i javnih ličnosti iz Srbije, okruženja i iz srpskog rasejanja. Predsednik Skupštine društva je Apeksandar Matanović, a predsednik Upravnog odbora akademik Vasilije Krestić.

-Zamisao je da Srpski memorijal podiže sam srpski narod, kao svoje svenarodno zdanje, kao svojevrsnu svenarodnu riznicu najsvetijeg sećanja, a nacionalni uzor u tom poduhvatu jeste podizanje Hrama Svetog Save. Predviđeno je da Srpski memorijal bude podignut u Beogradu, a za to je, kao najbolja lokacija, označeno Ušće, lokalitet iza Palate Srbija. Na tom mestu „kuća sećanja” bila bi dostupna, ne samo celokupnoj domaćoj javnosti, nego i stranim gostima, pogotovo stranim delegacijama kojima bi, prilikom zvaničnih poseta, bio dostupan centar za obilazak i za upoznavanje sa neizbrisivim „prilogom” srpskog naroda za spobodu i druge civilizacijske tekovine Evrope i sveta. Zato se društvo obratilo gradonačelniku Beogradu s molbom da podrži predlog za podizanje memorijalnog centra i da se na Ušću, u planovima Beograda, predvidi prostor za takvo zdanje. Za podizanje ovog centra blagoslov je dao sadašnji srpski patrijarh Irinej, a podrška je stigla i od predsednika republike Tomislava Nikolića, SANU, Matice srpske, udruženja ratnih dobrovoljaca i drugih – kaže Jovan Janjić, rukovodilac stručnih službi društva.

Drugi nevino stradali evropski narod i u prošlom veku – Rusi, Poljaci, Jermeni, Jevreji – svoje žrtve su popisali i podigli im memorijalne spomenike . Tako Jevreji imaju svoj „Jad Vašem”, Jermeni „Ararat” itd.

Srbi to, nažalost, dosad nisu uradili iako je jedan od najstradalnijih naroda u 20. veku.

PORUKA IZ NEMAČKE

Kada je objavljeno da se namerava podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku (Srpskog memorijala), elektronskom poštom na adresu društva stigla je poruka od Srbina iz Nemačke Olivera Nikolića Levčanina koji je u ovoj zemlji rođen. On je ponudio svoju njivu od 70 ari na putu Kragujevac-Kruševac, ukoliko država ne bude dala lokaciju za gradnju. Pored imanja se nalazi i crkva koja bi se, kako predlaže ovaj naš sunarodnik, mogla koristiti za „kompleks spomenika žrtava”, a u blizini je i kraj gde se nalazila stara srpska kneževina Levač i šumadijski manastir Kalenić.
– Moralna obaveza, ali i naša potreba jeste da saberemo, popišemo i sačuvamo imena žrtava ratnih stradanja jer ono što mi danas baštinimo, oni su krvlju svojom zalili. Ako nismo svesni te skupo plaćene cene, nismo svesni ni vrednosti onoga što imamo – kaže Janjić.

Kad se podigne Srpski memorijal – sad već popularno zvan „kuća sećanja” – trebalo bi da podseća i na „plavu grobnicu”, albansku golgotu i na Jasenovac i Jadovno, glinsku crkvu, hercegovačko-dalmatinske jame, pokolj u Kragujevcu, Kraljevu, Dragincu i na drugim mestima, mučenja i stradanja na Starom sajmištu i u Jajincima, na egzodus Srba iz Hrvatske i sa Kosova i Metohije i na sva druga stradanja. Bila bi to svojevrsna „Ćele kula 20. veka” koja bi čuvala uspomene na višemilionske srpske žrtve pale za slobodu, kažu u udruženju.

– Od države se očekuje da ovu ideju i ovaj poduhvat podrži, pravno ozvaniči, da obezbedi odgovarajuću lokaciju i, shodno mogućnostima, ovaj projekat pomogne.

Srpski memorijal u Beogradu trebalo bi da bude ne spomenik, već svojevrsna nacionalna institucija za prikupljanje, sređivanje i proučavanje dokumentacije o stradanjima, genocidu i drugim zločinima nad srpskim narodom u 20. veku, kaže Janjić.

On dodaje da na području Srbije, bivše Jugoslavije, ali i na više mesta u svetu, postoje obeležja i memorijalna znamenja (kapele, groblja, spomenici) – Cer, Kajmakčalan, Krf, Zejtinlik, Jasenovac, Staro sajmište, Prebilovci, Gospić, Jadovno i desetine drugih, ali nema centralne institucije koja bi objedinila i zbirno iskazala sva ta ogromna stradanja.

IZMENA ETNIČKE SLIKE

U BiH je 1910. godine, prema austrougarskom popisu, pravoslavnih bilo 214.000 više nego muhamedanaca, a na kraju veka, po, takođe, državnom popisu, 1991. godine u BiH je bilo 535.000 muslimana više nego Srba. Na početku 20. veka, Srbi u Hrvatskoj činili su više od trećine stanovništva, a prema poslednjem popisu činili su svega 4,6 procenata od ukupnog stanovništva ove bivše jugoslovenske republike. Početkom istog veka, oko 1912. godine, na Kosovu i Metohiji bilo je oko četrdeset procenata Srba, a sada jedva dva procenta.
Kao što je poznato, postoji ideja da se u Beogradu uredi i lokalitet logora iz Drugog svetskog rata – Staro sajmište. U Društvu za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku to podržavaju i ističu da u ova dva odvojena poduhvata nema nikakvih eventualnih „poklapanja” jer se Staro sajmište obeležava kao nekadašnji logor, a Srpski memorijal će biti centralno zdanje svih srpskih ratnih stradanja u 20. veku.

Na Versajskoj mirovnoj konferenciji u Parizu 1919. godine zaključeno je da je Kraljevina Srbija u tom ratu izgubila, za svoje uslove, ogromnih 1.247.435 stanovnika, ili 28 procenata od ukupne populacije. Nažalost, njihova imena nikad nisu prikupljena, zabeležena i sačuvana od zaborava. Još 1920. godine procenjivano je da je u Velikom ratu u Bosni i Hercegovini stradalo oko 400.000 stanovnika srpske nacionalnosti. U vreme tog rata nastali su i prvi koncentracioni logori u Evropi, ali i u Bosni i Hercegovini, koji su bili namenjeni isključivo nepokornim Srbima, tadašnjim buntovnicima protiv Austrougarske monarhije, tvrdi dr Milivoje Ivanišević iz Instituta za istraživanje srpskih stradanja u 20. veku.

Prema istorijskim podacima, Drugi svetski rat je odneo još više srpskih života. U tom ratu stradalo je 1.607.000 Srba ili 16,25 procenata od ukupne srpske populacije u Jugoslaviji (u istom ratu Englezi su izgubili 0,8 procenata, Italijani 0,9 procenata, Francuzi 1,4 procenta, Nemci 6,1 procenat, a SSSR između 8,8 i 12,9 procenata svojih državljana). Usled ratnih stradanja u 20. veku, u razdoblju od 1910 do 1991. godine, više je nego prepolovljeno srpsko stanovništvo u BiH – u Jasenovcu, Sremskoj Mitrovici, Pagu, Jadovnu, Gospiću, Prebilovcima i po drugim stratištima, pobijeno je na stotine hiljada Srba.

Za vreme Drugog svetskog rata u Srbiji je stradalo 926.000 ljudi srpske nacionalnosti. U BiH – 904.000 stanovnika, od toga je Srba 721.000, muslimana 68.000 i Hrvata 24.000. Na području Hrvatske stradalo je 876.000 ljudi, i ovde su najveći srpski gubici koji iznose 486.000, a hrvatski 160.000 građana.
Da su brojke bez imena nedovoljne i nepouzdane, vidi se i po žrtvama iz Drugog svetskog rata, napominje Jovan Janjić i dodaje da se sve do naših dana, a to znači više od sedam decenija, manipuliše brojkom od 1.706.000 poginulih ljudi. To nije stvarna, dokazana, brojka, to je bila proizvoljna procena Edvarda Kardelja usvojena od Međunarodne komisije za reparacije u Parizu i evidentirana u aktu od 13. decembra 1945. godine.

SRPSKA GROBLJA PO SVETU

Jedan od osnivača Društva za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku dr.Milivoje Ivanišević pobrojao je i oko 300.000 poginulih Srba iz Prvog svetskog rata, koji leže van granica zemlje. Oni su, pre svega, sahranjeni u „plavoj grobnici”, Albaniji, a ima ih u Alžiru oko 350, Tunisu 2.500, Francuskoj 748 itd. Približne brojke nalaze se i u Italiji, Egiptu, Velikoj Britaniji, Norveškoj, Poljskoj, Rumuniji, Makedoniji. U zarobljeničkim logorima Austrougarske, u Olomoucu, skončalo je 1.200 Srba, a u Jindrihovicama 7.200 (oba su na teritoriji današnje Češke), u Austriji, u logoru u Rajedndorfu, njih 8.000.
Na popisu stanovništva u proleće 1948. godine ispostavilo se da su demografski gubici Jugoslavije veći za više od milion stanovnika i da iznose oko 2.800.000 ljudi.

Takođe, Životije Đorđević u svojoj temeljnoj demografskoj studiji iz 1997. godine „Gubici stanovništva Jugoslavije u Drugom svetskom ratu” uspeo je da obelodani zatamnjene statističke podatke koji su decenijama bili prikrivani. Ustanovljeno je da su od ukupnih jugoslovenskih gubitaka, 2.825.000 ljudi, Srbi činili gotovo dve trećine, a ostalo Hrvati (192.000), muslimani (97.000), Slovenci (112.000), Romi (75.000), Jevreji (72.000) i dr.

U zbiru ostalih demografskih gubitaka jugoslovenske države, uračunati su i ubijeni i proterani Nemci i Austrijanci (495.000 ljudi).

– Nakon razbijanja bivše zajedničke države, mnogi spomenici u slavu srpskih žrtava za zajedničku slobodu, našli su se u i inostranstvu, u drugi m državama. Srbi su proterani, a mnogi spomenici porušeni. Istovremeno, odvija se proces revizije istorije, izjednačavaju se žrtve i dželati, branici i agresori, oslobodioci i okupatori, patriote i kvislinzi…

Ne samo da se brišu imena, nego i brojke žrtva. Najdrastičniji primer manipulacije brojem žrtava genocida jeste u slučaju logora Jasenovac, dela NDH, gde se barata brojkama od nekoliko desetina do nekoliko stotina hiljada žrtava, ističe naš sagovornik.

– Znaju se mnoge brojke, ali se ne znaju imena. Čovek-žrtva nije brojka, on zaslužuje da se sa imenom svojim pamti u svom narodu zaključuje naš sagovornik.

POZIV NA SARADNJU

Društvo za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku poziva sve državne organe i institucije, društva za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova, udruženja boraca, logoraša i druga slična udruženja da se uključe u prikupljanje imena srpskih žrtava stradalihu ratovima u toku 20. veka.

Istovetna molba upućena je i Svetom arhijerejskom sinodu Srpske pravoslavne crkve, odnosno eparhijama, crkvenim opštinama i parohijama. Prikupljena imena žrtava dostavljaju se Društvu za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku, poštom na adresu Ulica Zmaj Jovina br. 15, Beograd ili elektronskom poštom na adresu Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!

Banija

glina-ulaze-se-u-proizvodnju-u-poduzetnickoj-zoni-zeljezaraGLINA: Ulaže se u proizvodnju u Poduzetničkoj zoni “Željezara”
GLINA - Grad Glina zaključio je s najpovoljnijim ponuditeljem Šumarstvom Vis d.o.o. Glina ugovore o zakupu poslovnog prostora u Poduzetničkoj zoni...
uspomene-djeda-radeUspomene djeda Rade
DVOR NA UNI - Nedaleko Dvora, u Ćorama, prva naseljena kuća s desne strane je ona Rade Savića. Kada dolazite u selo Ćore, djeda Radu obavezno ćete zateći...
u-sumi-na-podrucju-petrinje-pronadjena-ubojita-sredstvaU šumi na području Petrinje pronađena ubojita sredstva
PECKI - U mjestu Pecki, na petrinjskom području, u šumi su pronađena odbačena razna ubojita sredstva. Dolaskom policijskog službenika protueksplozijske...
dusan-vuckovic-iz-trnovca-samovanje-srca-udarnickogDušan Vučković iz Trnovca: Samovanje srca udarničkog
TRNOVAC - Pišući o sudbinama i životu povratnika na Baniji i Kordunu, susretali smo ljude različitih zanimanja i profesija - od poljoprivrednika, kovača,...

Društvo

busije-slave-20-godina-od-nastankaBusije slave 20 godina od nastanka
Busije, za koje kažu da je najveće izbjegličko naselje u Srbiji, u sredu 24. maja 2017. godne...
partizanske-kuce-starePartizanske kuće stare
PETROVA GORA - Veliki novinari i velike kamere, važni dužnosnici i još važniji predsjednici, još jednom...
optimizam-u-devedeset-i-drugojOptimizam u devedeset i drugoj
BENKOVAC - Pored benkovačkog hrama posvećenog Svetom Jovanu Krstitelju, koji datira još iz davne 1590....

Novosti

linta-pokusaj-izbegavanja-odgovornosti-za-srusene-kuceLinta: Pokušaj izbegavanja odgovornosti za srušene kuće
BEOGRAD - Predsednik Saveza Srba iz regiona Miodrag Linta ocenio je kao poslednje brisanje traga Srba,...
strbac-zagreb-uz-pomoc-zakona-nastavlja-progon-srbaŠtrbac: Zagreb uz pomoć zakona nastavlja progon Srba
BEOGRAD - Direktor Dokumentaciono-informacionog centra “Veritas” Savo Štrbac rekao je Srni je da je tihi...
hho-pokusao-demantovati-brojku-od-67-496-izbrisanih-srbaHHO pokušao demantovati brojku od 67.496 izbrisanih Srba
ZAGREB - Iako se činilo da je nedavni tekst u zagrebačkim "Novostima" o više od 67.000 Srba izbrisanih...

Kontakt broj udruženja

061 64 70 422
svaki dan od 09 do 21 h

Pretraga sajta

Kultura

prividi-2Prividi (2)
Mora i noćnica I ovo su rod vještica. Mora i noćnica razlikuju se u tome: mora se, sasne, djecu malu, a...
banijac-milan-pribicevic-inspiracija-americkoj-umetniciBanijac Milan Pribićević inspiracija američkoj umetnici
BEOGRAD - U Muzeju primenjene umetnosti (MPU) u Beogradu u toku je izložba "Srbija, rat i plakat...
veljko-ostojic-uspomene-nekeVeljko Ostojić: Uspomene neke
Bio sam u rodnom krajuNašao sam kuću staru,Banijaca nema višePo svijetu se raselišeOj Banijo tebi...
kuca-kulture-u-bjelovaruKuća kulture u Bjelovaru
BJELOVAR - U Bjelovaru je otvorena Kuća kulture srpske zajednice grada Bjelovara i...

Oluja

srbi-da-plate-uklanjanje-ostataka-domova-spaljenih-u-olujiSrbi da plate uklanjanje ostataka domova spaljenih u "Oluji"
GOSPIĆ - Srbima izbjeglim iz Gospića stigli su računi u iznosu od 700 do 2.700 evra koje bi trebalo da plate Hrvatskoj kako bi tamošnje komunalne službe...
kako-je-bivsi-pripadnik-hrvatske-vojske-pomogao-naslednicima-ubijenog-srbinaKako je bivši pripadnik hrvatske vojske pomogao naslednicima ubijenog Srbina
Slučaj Janka Ćakića iz okoline Kistanja, čija je porodica ovih dana uspela da u Županijskom sudu u Bjelovaru dobije odštetu od 108.000 evra zbog ubistva...
general-sreto-malinovic-krajina-je-izdana-i-prodataGeneral Sreto Malinović: Krajina je izdana i prodata
BEOGRAD - General Sreto Malinović je ratni heroj, odlikovan medaljom časti. Za ovu zemlju je tokom ratnih godina, ali i van njih, uradio mnogo.Međutim,...

Politika

lokalni-izbori-sdss-osvojio-najvise-glasova-srbaLokalni izbori: SDSS osvojio najviše glasova Srba
ZAGREB - Rezultati lokalnih izbora pokazali su da je SDSS ostao najjača srpska stranka, ali i da će njen vrh, i pored osvajanja nekih novih pozicija,...
bjelajac-mijenja-rkmana-na-mjestu-dozupana-tepsic-i-arbutina-u-drugom-kruguBjelajac mijenja Rkmana na mjestu dožupana, Tepšić i Arbutina u drugom krugu
DVOR NA UNI - Bogdan Rkman, dosadašnji dožupan Sisačko-moslovačke županije, izgubio je od Dušana Bjelajca iz DSS-a, a SDSS je, prije svega zahvaljujući...
pupovac-srbi-ulaze-u-deset-zupanijaPupovac: Srbi ulaze u deset županija
ZAGREB - Predsednik Srpskog narodnog veća i potpredsednik SDSS-a Milorad Pupovac kaže za RTS da su rezultati lokalnih izbora u Hrvatskoj veoma dobri za...