Akademik Vasilije Krestić Akademik Vasilije KrestićBEOGRAD - Na Vidovdan 1916. godine u Londonu, u crkvi Svetog Pavla, pred engleskim kraljem Džordžom Petim i drugim uglednim Englezima, obratio se vladika Nikolaj Velimirović ovim rečima: „Nekada je Srba bilo koliko i vas Engleza. Danas ih je deset puta manje. Gde su? Izginuli braneći Evropu!”
A koliko je Srba tek izginulo od te 1916. godine! Nažalost, to ni sami Srbi ne znaju!

To je i bio jedan od razloga da se u Beogradu osnuje Društvo za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku (Srpski memorijal). Njegov cilj je da se najpre popišu sve srpske žrtve stradale u Prvom i Drugom balkanskom ratu, Prvom i Drugom svetskom ratu, građanskim ratovima u bivšoj Jugoslaviji i ratu za Kosovo i Metohiju i u NATO agresiji. Sledeći korak bio bi da se u Beogradu podigne zdanje koje će svojim građevinskim i arhitektonskim karakteristikama i obeležjima dostojno odražavati uspomenu na ratna stradanja.

Ovo udruženje građana okuplja veliki broj naučnika, kulturnih i javnih ličnosti iz Srbije, okruženja i iz srpskog rasejanja. Predsednik Skupštine društva je Apeksandar Matanović, a predsednik Upravnog odbora akademik Vasilije Krestić.

-Zamisao je da Srpski memorijal podiže sam srpski narod, kao svoje svenarodno zdanje, kao svojevrsnu svenarodnu riznicu najsvetijeg sećanja, a nacionalni uzor u tom poduhvatu jeste podizanje Hrama Svetog Save. Predviđeno je da Srpski memorijal bude podignut u Beogradu, a za to je, kao najbolja lokacija, označeno Ušće, lokalitet iza Palate Srbija. Na tom mestu „kuća sećanja” bila bi dostupna, ne samo celokupnoj domaćoj javnosti, nego i stranim gostima, pogotovo stranim delegacijama kojima bi, prilikom zvaničnih poseta, bio dostupan centar za obilazak i za upoznavanje sa neizbrisivim „prilogom” srpskog naroda za spobodu i druge civilizacijske tekovine Evrope i sveta. Zato se društvo obratilo gradonačelniku Beogradu s molbom da podrži predlog za podizanje memorijalnog centra i da se na Ušću, u planovima Beograda, predvidi prostor za takvo zdanje. Za podizanje ovog centra blagoslov je dao sadašnji srpski patrijarh Irinej, a podrška je stigla i od predsednika republike Tomislava Nikolića, SANU, Matice srpske, udruženja ratnih dobrovoljaca i drugih – kaže Jovan Janjić, rukovodilac stručnih službi društva.

Drugi nevino stradali evropski narod i u prošlom veku – Rusi, Poljaci, Jermeni, Jevreji – svoje žrtve su popisali i podigli im memorijalne spomenike . Tako Jevreji imaju svoj „Jad Vašem”, Jermeni „Ararat” itd.

Srbi to, nažalost, dosad nisu uradili iako je jedan od najstradalnijih naroda u 20. veku.

PORUKA IZ NEMAČKE

Kada je objavljeno da se namerava podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku (Srpskog memorijala), elektronskom poštom na adresu društva stigla je poruka od Srbina iz Nemačke Olivera Nikolića Levčanina koji je u ovoj zemlji rođen. On je ponudio svoju njivu od 70 ari na putu Kragujevac-Kruševac, ukoliko država ne bude dala lokaciju za gradnju. Pored imanja se nalazi i crkva koja bi se, kako predlaže ovaj naš sunarodnik, mogla koristiti za „kompleks spomenika žrtava”, a u blizini je i kraj gde se nalazila stara srpska kneževina Levač i šumadijski manastir Kalenić.
– Moralna obaveza, ali i naša potreba jeste da saberemo, popišemo i sačuvamo imena žrtava ratnih stradanja jer ono što mi danas baštinimo, oni su krvlju svojom zalili. Ako nismo svesni te skupo plaćene cene, nismo svesni ni vrednosti onoga što imamo – kaže Janjić.

Kad se podigne Srpski memorijal – sad već popularno zvan „kuća sećanja” – trebalo bi da podseća i na „plavu grobnicu”, albansku golgotu i na Jasenovac i Jadovno, glinsku crkvu, hercegovačko-dalmatinske jame, pokolj u Kragujevcu, Kraljevu, Dragincu i na drugim mestima, mučenja i stradanja na Starom sajmištu i u Jajincima, na egzodus Srba iz Hrvatske i sa Kosova i Metohije i na sva druga stradanja. Bila bi to svojevrsna „Ćele kula 20. veka” koja bi čuvala uspomene na višemilionske srpske žrtve pale za slobodu, kažu u udruženju.

– Od države se očekuje da ovu ideju i ovaj poduhvat podrži, pravno ozvaniči, da obezbedi odgovarajuću lokaciju i, shodno mogućnostima, ovaj projekat pomogne.

Srpski memorijal u Beogradu trebalo bi da bude ne spomenik, već svojevrsna nacionalna institucija za prikupljanje, sređivanje i proučavanje dokumentacije o stradanjima, genocidu i drugim zločinima nad srpskim narodom u 20. veku, kaže Janjić.

On dodaje da na području Srbije, bivše Jugoslavije, ali i na više mesta u svetu, postoje obeležja i memorijalna znamenja (kapele, groblja, spomenici) – Cer, Kajmakčalan, Krf, Zejtinlik, Jasenovac, Staro sajmište, Prebilovci, Gospić, Jadovno i desetine drugih, ali nema centralne institucije koja bi objedinila i zbirno iskazala sva ta ogromna stradanja.

IZMENA ETNIČKE SLIKE

U BiH je 1910. godine, prema austrougarskom popisu, pravoslavnih bilo 214.000 više nego muhamedanaca, a na kraju veka, po, takođe, državnom popisu, 1991. godine u BiH je bilo 535.000 muslimana više nego Srba. Na početku 20. veka, Srbi u Hrvatskoj činili su više od trećine stanovništva, a prema poslednjem popisu činili su svega 4,6 procenata od ukupnog stanovništva ove bivše jugoslovenske republike. Početkom istog veka, oko 1912. godine, na Kosovu i Metohiji bilo je oko četrdeset procenata Srba, a sada jedva dva procenta.
Kao što je poznato, postoji ideja da se u Beogradu uredi i lokalitet logora iz Drugog svetskog rata – Staro sajmište. U Društvu za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku to podržavaju i ističu da u ova dva odvojena poduhvata nema nikakvih eventualnih „poklapanja” jer se Staro sajmište obeležava kao nekadašnji logor, a Srpski memorijal će biti centralno zdanje svih srpskih ratnih stradanja u 20. veku.

Na Versajskoj mirovnoj konferenciji u Parizu 1919. godine zaključeno je da je Kraljevina Srbija u tom ratu izgubila, za svoje uslove, ogromnih 1.247.435 stanovnika, ili 28 procenata od ukupne populacije. Nažalost, njihova imena nikad nisu prikupljena, zabeležena i sačuvana od zaborava. Još 1920. godine procenjivano je da je u Velikom ratu u Bosni i Hercegovini stradalo oko 400.000 stanovnika srpske nacionalnosti. U vreme tog rata nastali su i prvi koncentracioni logori u Evropi, ali i u Bosni i Hercegovini, koji su bili namenjeni isključivo nepokornim Srbima, tadašnjim buntovnicima protiv Austrougarske monarhije, tvrdi dr Milivoje Ivanišević iz Instituta za istraživanje srpskih stradanja u 20. veku.

Prema istorijskim podacima, Drugi svetski rat je odneo još više srpskih života. U tom ratu stradalo je 1.607.000 Srba ili 16,25 procenata od ukupne srpske populacije u Jugoslaviji (u istom ratu Englezi su izgubili 0,8 procenata, Italijani 0,9 procenata, Francuzi 1,4 procenta, Nemci 6,1 procenat, a SSSR između 8,8 i 12,9 procenata svojih državljana). Usled ratnih stradanja u 20. veku, u razdoblju od 1910 do 1991. godine, više je nego prepolovljeno srpsko stanovništvo u BiH – u Jasenovcu, Sremskoj Mitrovici, Pagu, Jadovnu, Gospiću, Prebilovcima i po drugim stratištima, pobijeno je na stotine hiljada Srba.

Za vreme Drugog svetskog rata u Srbiji je stradalo 926.000 ljudi srpske nacionalnosti. U BiH – 904.000 stanovnika, od toga je Srba 721.000, muslimana 68.000 i Hrvata 24.000. Na području Hrvatske stradalo je 876.000 ljudi, i ovde su najveći srpski gubici koji iznose 486.000, a hrvatski 160.000 građana.
Da su brojke bez imena nedovoljne i nepouzdane, vidi se i po žrtvama iz Drugog svetskog rata, napominje Jovan Janjić i dodaje da se sve do naših dana, a to znači više od sedam decenija, manipuliše brojkom od 1.706.000 poginulih ljudi. To nije stvarna, dokazana, brojka, to je bila proizvoljna procena Edvarda Kardelja usvojena od Međunarodne komisije za reparacije u Parizu i evidentirana u aktu od 13. decembra 1945. godine.

SRPSKA GROBLJA PO SVETU

Jedan od osnivača Društva za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku dr.Milivoje Ivanišević pobrojao je i oko 300.000 poginulih Srba iz Prvog svetskog rata, koji leže van granica zemlje. Oni su, pre svega, sahranjeni u „plavoj grobnici”, Albaniji, a ima ih u Alžiru oko 350, Tunisu 2.500, Francuskoj 748 itd. Približne brojke nalaze se i u Italiji, Egiptu, Velikoj Britaniji, Norveškoj, Poljskoj, Rumuniji, Makedoniji. U zarobljeničkim logorima Austrougarske, u Olomoucu, skončalo je 1.200 Srba, a u Jindrihovicama 7.200 (oba su na teritoriji današnje Češke), u Austriji, u logoru u Rajedndorfu, njih 8.000.
Na popisu stanovništva u proleće 1948. godine ispostavilo se da su demografski gubici Jugoslavije veći za više od milion stanovnika i da iznose oko 2.800.000 ljudi.

Takođe, Životije Đorđević u svojoj temeljnoj demografskoj studiji iz 1997. godine „Gubici stanovništva Jugoslavije u Drugom svetskom ratu” uspeo je da obelodani zatamnjene statističke podatke koji su decenijama bili prikrivani. Ustanovljeno je da su od ukupnih jugoslovenskih gubitaka, 2.825.000 ljudi, Srbi činili gotovo dve trećine, a ostalo Hrvati (192.000), muslimani (97.000), Slovenci (112.000), Romi (75.000), Jevreji (72.000) i dr.

U zbiru ostalih demografskih gubitaka jugoslovenske države, uračunati su i ubijeni i proterani Nemci i Austrijanci (495.000 ljudi).

– Nakon razbijanja bivše zajedničke države, mnogi spomenici u slavu srpskih žrtava za zajedničku slobodu, našli su se u i inostranstvu, u drugi m državama. Srbi su proterani, a mnogi spomenici porušeni. Istovremeno, odvija se proces revizije istorije, izjednačavaju se žrtve i dželati, branici i agresori, oslobodioci i okupatori, patriote i kvislinzi…

Ne samo da se brišu imena, nego i brojke žrtva. Najdrastičniji primer manipulacije brojem žrtava genocida jeste u slučaju logora Jasenovac, dela NDH, gde se barata brojkama od nekoliko desetina do nekoliko stotina hiljada žrtava, ističe naš sagovornik.

– Znaju se mnoge brojke, ali se ne znaju imena. Čovek-žrtva nije brojka, on zaslužuje da se sa imenom svojim pamti u svom narodu zaključuje naš sagovornik.

POZIV NA SARADNJU

Društvo za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku poziva sve državne organe i institucije, društva za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova, udruženja boraca, logoraša i druga slična udruženja da se uključe u prikupljanje imena srpskih žrtava stradalihu ratovima u toku 20. veka.

Istovetna molba upućena je i Svetom arhijerejskom sinodu Srpske pravoslavne crkve, odnosno eparhijama, crkvenim opštinama i parohijama. Prikupljena imena žrtava dostavljaju se Društvu za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku, poštom na adresu Ulica Zmaj Jovina br. 15, Beograd ili elektronskom poštom na adresu Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!


Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove portala Banija Online. Banija Online zadržava pravo brisanja komentara sa neprikladnim sadržajem!

Banija

paroh-umicevic-pozvao-pomozimo-skolarcima-s-nabavom-skolskog-priboraParoh Umićević pozvao: "Pomozimo školarcima s nabavom školskog pribora!“
PETRINJA - Pravoslavni svećenik petrinjske parohije Saša Umićević još jednom je pokrenuo akciju sakupljanja pomoći za one kojima je ona potrebna. Navikli...
kako-su-rusili-zajednicuKako su rušili zajednicu
GLINA - Masovna ustaška ubijanja Srba u glinskoj pravoslavnoj crkvi, koja su praćena uništavanjem svih tragova srpskog postojanja u Glini, njihove duhovne...
obiljezavanje-godisnjice-stradanja-capraskih-srbaObilježavanje godišnjice stradanja capraških Srba
BEOGRAD - Predstavnici "Zavičajnog udruženja Banijaca" položili su vijenac i zapalili svijeće na spomen obilježju u Kaluđerici za sve capraške žrtve....
godisnjica-zlocina-nad-capraskim-srbimaGodišnjica zločina nad capraškim Srbima
BEOGRAD - U Sisku i okolnim mjestima, u ljeto i jesen 1991. godine, likvidirano je, prema Veritasovim podacima, najmanje 118 lica srpske nacionalnosti, od...

Društvo

robinzon-od-vrginmostaRobinzon od Vrginmosta
VRGINMOST - Kada u zapuštenim i uglavnom napuštenim selima i zaseocima Banije i Korduna naiđemo na...
protiv-aveti-proslostiProtiv aveti prošlosti
KRNJAK - U Mjesnom odboru Gornji Skrad u općini Krnjak obilježena je 76. godišnjice formiranja Drugog...
kako-smo-oslobodili-bovicKako smo oslobodili Bović
BOVIĆ - U Mjesnom odboru Bović, koji se nalazi u sastavu općine Vrginmost, prošle subotu je obilježena...

Novosti

godisnjica-nestanka-novinara-djure-slavuja-i-ranka-perenicaGodišnjica nestanka novinara Đure Slavuja i Ranka Perenića
ORAHOVAC - Danas se navršava 19 godina od nestanka novinara "Radio Prištine" Đure Slavuja i Ranka...
naucni-skup-hrvatsko-srpski-odnosiNaučni skup "Hrvatsko - srpski odnosi"
GOLUBIĆ - I ove godine, deseti put za redom, organizira se međunarodni znanstveni skup u Golubiću kraj...
sad-velicanje-ustastva-i-antisrpska-osecanja-u-hrvatskojSAD: Veličanje ustaštva i antisrpska osećanja u Hrvatskoj
VAŠINGTON - U novom izveštaju o verskim slobodama, SAD su upozorile na veličanje Nezavisne Države...

Pretraga sajta

Kontakt broj udruženja

061 64 70 422
svaki dan od 09 do 21 h

Najave

banijski info portal gif

Kultura

preobrazenje-kao-ohrabrenjePreobraženje kao ohrabrenje
Na praznik Preobraženja Gospodnjeg, kao što to vjekovna tradicija nalaže, veliki broj pravoslavnih...
proglaseni-ovogodisnji-laureati-nagrade-strazilovoProglašeni ovogodišnji laureati nagrade "Stražilovo"
SREMSKI KARLOVCI - U susret 46. Brankovom kolu, žiri ove pesničke institucije, u sastavu: Nenad...
grad-split-ugostio-clanove-udruzenja-srba-iz-hrvatske-nikola-tesla-iz-kragujevcaGrad Split ugostio članove Udruženja Srba iz Hrvatske “Nikola Tesla” iz Kragujevca
SPLIT - SKD “Prosvjeta” pododbor Split u suradnji s Vijećem srpske nacionalne manjine grada Splita 17....
visedecenijsko-razbijanje-predrasuda-o-ojkaci-na-dragotinjskim-vecerimaVišedecenijsko razbijanje predrasuda o Ojkači na "Dragotinjskim večerima"
PRIJEDOR - U sastavu "Kulturnog ljeta u Prijedoru" ove subote naveče svojom besjedom pjesnik Nenad...

Oluja

bogdan-rkman-pravo-na-tugovanjeBogdan Rkman: Pravo na tugovanje
Kako ocjenjujete ovogodišnje obilježavanje godišnjice Oluje?Da je bilo mirnije, jeste. Da je incidenata bilo, jeste. Ove godine u Kninu ritualno nije...
proces-tihog-egzodusa-srba-iz-hrvatskeProces tihog egzodusa Srba iz Hrvatske
Ako sledeće godine stupi na snagu porez na nekretnine prema kojem će vlasnici kuća ili stanova u kojima ne žive plaćati skoro tri puta skuplju taksu,...
pored-svih-tih-ustasa-i-cetnika-sto-ce-nam-dva-dzentlmenaPored svih tih ustaša i četnika, što će nam dva džentlmena?
Kad se srpski pukovnik Čedo Bulat predao hrvatskom generalu Petru Stipetiću, bio je to možda najbolji trenutak prošlog rata, i ne samo jer je tada, 8....

Politika

dragana-jeckov-vazno-nam-je-obrazovanje-na-srpskom-jeziku-i-cirilicnom-pismuDragana Jeckov: Važno nam je obrazovanje na srpskom jeziku i ćiriličnom pismu
ZAGREB - Dragana Jeckov, prva saborska zastupnica SDSS-a, koja je u utorak prisegnula pred Hrvatskim saborom, najavila je da će u fokusu njezina...
prof-dr-milorad-pupovac-novi-predsjednik-sdss-aProf.dr. Milorad Pupovac novi predsjednik SDSS-a
BOROVO SELO - Jednoglasnom odlukom Glavne Skupštine prof.dr. Milorad Pupovac novi je predsjednik Samostalne demokratske srpske stranke. Nakon punih...
dss-cilj-nam-je-da-srbi-u-hrvatskoj-ostanu-opstanu-i-razvijaju-seDSS: Cilj nam je da Srbi u Hrvatskoj ostanu, opstanu i razvijaju se
VUKOVAR - Rukovodstvo Demokratskog Saveza Srba (DSS) održalo je u utorak 27.06.2017. godine konferenciju za medije u Vukovaru povodom obilježavanja...