Akademik Vasilije Krestić Akademik Vasilije KrestićBEOGRAD - Na Vidovdan 1916. godine u Londonu, u crkvi Svetog Pavla, pred engleskim kraljem Džordžom Petim i drugim uglednim Englezima, obratio se vladika Nikolaj Velimirović ovim rečima: „Nekada je Srba bilo koliko i vas Engleza. Danas ih je deset puta manje. Gde su? Izginuli braneći Evropu!”
A koliko je Srba tek izginulo od te 1916. godine! Nažalost, to ni sami Srbi ne znaju!

To je i bio jedan od razloga da se u Beogradu osnuje Društvo za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku (Srpski memorijal). Njegov cilj je da se najpre popišu sve srpske žrtve stradale u Prvom i Drugom balkanskom ratu, Prvom i Drugom svetskom ratu, građanskim ratovima u bivšoj Jugoslaviji i ratu za Kosovo i Metohiju i u NATO agresiji. Sledeći korak bio bi da se u Beogradu podigne zdanje koje će svojim građevinskim i arhitektonskim karakteristikama i obeležjima dostojno odražavati uspomenu na ratna stradanja.

Ovo udruženje građana okuplja veliki broj naučnika, kulturnih i javnih ličnosti iz Srbije, okruženja i iz srpskog rasejanja. Predsednik Skupštine društva je Apeksandar Matanović, a predsednik Upravnog odbora akademik Vasilije Krestić.

-Zamisao je da Srpski memorijal podiže sam srpski narod, kao svoje svenarodno zdanje, kao svojevrsnu svenarodnu riznicu najsvetijeg sećanja, a nacionalni uzor u tom poduhvatu jeste podizanje Hrama Svetog Save. Predviđeno je da Srpski memorijal bude podignut u Beogradu, a za to je, kao najbolja lokacija, označeno Ušće, lokalitet iza Palate Srbija. Na tom mestu „kuća sećanja” bila bi dostupna, ne samo celokupnoj domaćoj javnosti, nego i stranim gostima, pogotovo stranim delegacijama kojima bi, prilikom zvaničnih poseta, bio dostupan centar za obilazak i za upoznavanje sa neizbrisivim „prilogom” srpskog naroda za spobodu i druge civilizacijske tekovine Evrope i sveta. Zato se društvo obratilo gradonačelniku Beogradu s molbom da podrži predlog za podizanje memorijalnog centra i da se na Ušću, u planovima Beograda, predvidi prostor za takvo zdanje. Za podizanje ovog centra blagoslov je dao sadašnji srpski patrijarh Irinej, a podrška je stigla i od predsednika republike Tomislava Nikolića, SANU, Matice srpske, udruženja ratnih dobrovoljaca i drugih – kaže Jovan Janjić, rukovodilac stručnih službi društva.

Drugi nevino stradali evropski narod i u prošlom veku – Rusi, Poljaci, Jermeni, Jevreji – svoje žrtve su popisali i podigli im memorijalne spomenike . Tako Jevreji imaju svoj „Jad Vašem”, Jermeni „Ararat” itd.

Srbi to, nažalost, dosad nisu uradili iako je jedan od najstradalnijih naroda u 20. veku.

PORUKA IZ NEMAČKE

Kada je objavljeno da se namerava podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku (Srpskog memorijala), elektronskom poštom na adresu društva stigla je poruka od Srbina iz Nemačke Olivera Nikolića Levčanina koji je u ovoj zemlji rođen. On je ponudio svoju njivu od 70 ari na putu Kragujevac-Kruševac, ukoliko država ne bude dala lokaciju za gradnju. Pored imanja se nalazi i crkva koja bi se, kako predlaže ovaj naš sunarodnik, mogla koristiti za „kompleks spomenika žrtava”, a u blizini je i kraj gde se nalazila stara srpska kneževina Levač i šumadijski manastir Kalenić.
– Moralna obaveza, ali i naša potreba jeste da saberemo, popišemo i sačuvamo imena žrtava ratnih stradanja jer ono što mi danas baštinimo, oni su krvlju svojom zalili. Ako nismo svesni te skupo plaćene cene, nismo svesni ni vrednosti onoga što imamo – kaže Janjić.

Kad se podigne Srpski memorijal – sad već popularno zvan „kuća sećanja” – trebalo bi da podseća i na „plavu grobnicu”, albansku golgotu i na Jasenovac i Jadovno, glinsku crkvu, hercegovačko-dalmatinske jame, pokolj u Kragujevcu, Kraljevu, Dragincu i na drugim mestima, mučenja i stradanja na Starom sajmištu i u Jajincima, na egzodus Srba iz Hrvatske i sa Kosova i Metohije i na sva druga stradanja. Bila bi to svojevrsna „Ćele kula 20. veka” koja bi čuvala uspomene na višemilionske srpske žrtve pale za slobodu, kažu u udruženju.

– Od države se očekuje da ovu ideju i ovaj poduhvat podrži, pravno ozvaniči, da obezbedi odgovarajuću lokaciju i, shodno mogućnostima, ovaj projekat pomogne.

Srpski memorijal u Beogradu trebalo bi da bude ne spomenik, već svojevrsna nacionalna institucija za prikupljanje, sređivanje i proučavanje dokumentacije o stradanjima, genocidu i drugim zločinima nad srpskim narodom u 20. veku, kaže Janjić.

On dodaje da na području Srbije, bivše Jugoslavije, ali i na više mesta u svetu, postoje obeležja i memorijalna znamenja (kapele, groblja, spomenici) – Cer, Kajmakčalan, Krf, Zejtinlik, Jasenovac, Staro sajmište, Prebilovci, Gospić, Jadovno i desetine drugih, ali nema centralne institucije koja bi objedinila i zbirno iskazala sva ta ogromna stradanja.

IZMENA ETNIČKE SLIKE

U BiH je 1910. godine, prema austrougarskom popisu, pravoslavnih bilo 214.000 više nego muhamedanaca, a na kraju veka, po, takođe, državnom popisu, 1991. godine u BiH je bilo 535.000 muslimana više nego Srba. Na početku 20. veka, Srbi u Hrvatskoj činili su više od trećine stanovništva, a prema poslednjem popisu činili su svega 4,6 procenata od ukupnog stanovništva ove bivše jugoslovenske republike. Početkom istog veka, oko 1912. godine, na Kosovu i Metohiji bilo je oko četrdeset procenata Srba, a sada jedva dva procenta.
Kao što je poznato, postoji ideja da se u Beogradu uredi i lokalitet logora iz Drugog svetskog rata – Staro sajmište. U Društvu za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku to podržavaju i ističu da u ova dva odvojena poduhvata nema nikakvih eventualnih „poklapanja” jer se Staro sajmište obeležava kao nekadašnji logor, a Srpski memorijal će biti centralno zdanje svih srpskih ratnih stradanja u 20. veku.

Na Versajskoj mirovnoj konferenciji u Parizu 1919. godine zaključeno je da je Kraljevina Srbija u tom ratu izgubila, za svoje uslove, ogromnih 1.247.435 stanovnika, ili 28 procenata od ukupne populacije. Nažalost, njihova imena nikad nisu prikupljena, zabeležena i sačuvana od zaborava. Još 1920. godine procenjivano je da je u Velikom ratu u Bosni i Hercegovini stradalo oko 400.000 stanovnika srpske nacionalnosti. U vreme tog rata nastali su i prvi koncentracioni logori u Evropi, ali i u Bosni i Hercegovini, koji su bili namenjeni isključivo nepokornim Srbima, tadašnjim buntovnicima protiv Austrougarske monarhije, tvrdi dr Milivoje Ivanišević iz Instituta za istraživanje srpskih stradanja u 20. veku.

Prema istorijskim podacima, Drugi svetski rat je odneo još više srpskih života. U tom ratu stradalo je 1.607.000 Srba ili 16,25 procenata od ukupne srpske populacije u Jugoslaviji (u istom ratu Englezi su izgubili 0,8 procenata, Italijani 0,9 procenata, Francuzi 1,4 procenta, Nemci 6,1 procenat, a SSSR između 8,8 i 12,9 procenata svojih državljana). Usled ratnih stradanja u 20. veku, u razdoblju od 1910 do 1991. godine, više je nego prepolovljeno srpsko stanovništvo u BiH – u Jasenovcu, Sremskoj Mitrovici, Pagu, Jadovnu, Gospiću, Prebilovcima i po drugim stratištima, pobijeno je na stotine hiljada Srba.

Za vreme Drugog svetskog rata u Srbiji je stradalo 926.000 ljudi srpske nacionalnosti. U BiH – 904.000 stanovnika, od toga je Srba 721.000, muslimana 68.000 i Hrvata 24.000. Na području Hrvatske stradalo je 876.000 ljudi, i ovde su najveći srpski gubici koji iznose 486.000, a hrvatski 160.000 građana.
Da su brojke bez imena nedovoljne i nepouzdane, vidi se i po žrtvama iz Drugog svetskog rata, napominje Jovan Janjić i dodaje da se sve do naših dana, a to znači više od sedam decenija, manipuliše brojkom od 1.706.000 poginulih ljudi. To nije stvarna, dokazana, brojka, to je bila proizvoljna procena Edvarda Kardelja usvojena od Međunarodne komisije za reparacije u Parizu i evidentirana u aktu od 13. decembra 1945. godine.

SRPSKA GROBLJA PO SVETU

Jedan od osnivača Društva za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku dr.Milivoje Ivanišević pobrojao je i oko 300.000 poginulih Srba iz Prvog svetskog rata, koji leže van granica zemlje. Oni su, pre svega, sahranjeni u „plavoj grobnici”, Albaniji, a ima ih u Alžiru oko 350, Tunisu 2.500, Francuskoj 748 itd. Približne brojke nalaze se i u Italiji, Egiptu, Velikoj Britaniji, Norveškoj, Poljskoj, Rumuniji, Makedoniji. U zarobljeničkim logorima Austrougarske, u Olomoucu, skončalo je 1.200 Srba, a u Jindrihovicama 7.200 (oba su na teritoriji današnje Češke), u Austriji, u logoru u Rajedndorfu, njih 8.000.
Na popisu stanovništva u proleće 1948. godine ispostavilo se da su demografski gubici Jugoslavije veći za više od milion stanovnika i da iznose oko 2.800.000 ljudi.

Takođe, Životije Đorđević u svojoj temeljnoj demografskoj studiji iz 1997. godine „Gubici stanovništva Jugoslavije u Drugom svetskom ratu” uspeo je da obelodani zatamnjene statističke podatke koji su decenijama bili prikrivani. Ustanovljeno je da su od ukupnih jugoslovenskih gubitaka, 2.825.000 ljudi, Srbi činili gotovo dve trećine, a ostalo Hrvati (192.000), muslimani (97.000), Slovenci (112.000), Romi (75.000), Jevreji (72.000) i dr.

U zbiru ostalih demografskih gubitaka jugoslovenske države, uračunati su i ubijeni i proterani Nemci i Austrijanci (495.000 ljudi).

– Nakon razbijanja bivše zajedničke države, mnogi spomenici u slavu srpskih žrtava za zajedničku slobodu, našli su se u i inostranstvu, u drugi m državama. Srbi su proterani, a mnogi spomenici porušeni. Istovremeno, odvija se proces revizije istorije, izjednačavaju se žrtve i dželati, branici i agresori, oslobodioci i okupatori, patriote i kvislinzi…

Ne samo da se brišu imena, nego i brojke žrtva. Najdrastičniji primer manipulacije brojem žrtava genocida jeste u slučaju logora Jasenovac, dela NDH, gde se barata brojkama od nekoliko desetina do nekoliko stotina hiljada žrtava, ističe naš sagovornik.

– Znaju se mnoge brojke, ali se ne znaju imena. Čovek-žrtva nije brojka, on zaslužuje da se sa imenom svojim pamti u svom narodu zaključuje naš sagovornik.

POZIV NA SARADNJU

Društvo za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku poziva sve državne organe i institucije, društva za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova, udruženja boraca, logoraša i druga slična udruženja da se uključe u prikupljanje imena srpskih žrtava stradalihu ratovima u toku 20. veka.

Istovetna molba upućena je i Svetom arhijerejskom sinodu Srpske pravoslavne crkve, odnosno eparhijama, crkvenim opštinama i parohijama. Prikupljena imena žrtava dostavljaju se Društvu za podizanje Memorijalnog centra srpskim žrtvama genocida u 20. veku, poštom na adresu Ulica Zmaj Jovina br. 15, Beograd ili elektronskom poštom na adresu Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!

Banija

na-obalama-une-i-kupe-nadjene-troblonske-mineNa obalama Une i Kupe nađene troblonske mine
HRVATSKA DUBICA - U nedjelju, 25. juna , na obalama rijeka Une i Kupe pronađene su mine. U Hrvatskoj Dubici na lijevoj obali Une pronađena je trenutna...
u-matijevicima-asfatirane-dve-uliceU Matijevićima asfaltirane dve ulice
DVOR NA UNI - Žitelje naselja Matijevići obradovao je završetak radova na dva, za njih važna, infrastrukturna projekta.Ministarstvo regionalnog razvoja i...
privremena-obustava-prometa-na-granicnom-prelazu-dvor-novi-gradPrivremena obustava prometa na graničnom prelazu Dvor - Novi Grad
DVOR NA UNI - U utorak, 27. juna od 9 do 13 sati, zbog ispitivanja stupnja nosivosti mosta na rijeci Uni privremeno će biti obustavljen promet preko...
u-sumi-brezovica-obiljezen-dan-antifasisticke-borbe-u-hrvatskojU šumi Brezovica obilježen Dan antifašističke borbe u Hrvatskoj
SISAK - U šumi Brezovica pokraj Siska, kod spomenika Prvom partizanskom odredu, obilježen je 22. lipnja, Dan antifašističke borbe u Hrvatskoj, u spomen na...

Društvo

kocevici-kod-bukovice-porodicnom-slogom-protiv-nedacaKočević kod Bukovice: Porodičnom slogom protiv nedaća
U selu Kočević, u krševitom dijelu Bukovice na granici s Likom, živi četveročlana...
volonterski-kamp-u-vrginmostu-okuplja-veliki-broj-mladih-iz-citavog-svijetaVolonterski kamp u Vrginmostu okuplja veliki broj mladih iz čitavog svijeta
VRGINMOST - Međunarodni volonterski kamp "Suncokret" Centra za razvoj zajednice u Vrginmostu zasigurno...
mirovine-na-cekanjuMirovine na čekanju
ZAGREB - Preporuka Međunarodne organizacije rada (MOR) prema kojoj Hrvatska nije dužna isplatiti...

Novosti

nista-od-spomen-ploce-ustaskom-koljacuNišta od spomen-ploče ustaškom koljaču
ZAGREB - Najavljeno postavljanje ploče ustaškom koljaču Juri Francetiću, koje je trebalo da bude u...
hrvati-duguju-srbima-35-milijardi-dolaraHrvati duguju Srbima 35 milijardi dolara
BEOGRAD - Srbi iz Hrvatske, 22 godine od okončanja rata, i dalje vode u Zagrebu i drugim gradovima...
dss-trazi-od-plenkovica-skidanje-ploce-u-jasenovcu-pupovac-ploca-ce-biti-uklonjenaDSS traži od Plenkovića skidanje ploče u Jasenovcu, Pupovac: Ploča će biti uklonjena
ZAGREB - Predsednik najuticajnije opozicione SDP Davor Bernardić izjavio je da je teško išta očekivati...

Kontakt broj udruženja

061 64 70 422
svaki dan od 09 do 21 h

Pretraga sajta

Kultura

vidovdanska-promocija-pesnicke-knjige-nenada-grujicica-u-novom-saduVidovdanska promocija pesničke knjige Nenada Grujičića u Novom Sadu
O KONDIRU KOSOVKE DEVOJKE, O GOLUBU I ZMIJI... NOVI SAD - Na Vidovdan, u kulturnom klubu ’’Zrno...
ako-izgubimo-ijekavicu-drugi-ce-nam-oduzeti-knjizevnostAko izgubimo ijekavicu, drugi će nam oduzeti književnost
BEOGRAD - Odbor za standardizaciju srpskog jezika održao je juče sednicu na kojoj su izneti...
veljko-ostojic-kucni-pragVeljko Ostojić: Kućni prag
Ispod naših starih vrelanalaze se banijska selaŽirovac mi srcu dragtu je moj kućni pragNe može ni jedna...
price-kapetana-svrdla-postarPriče Kapetana Svrdla: Poštar
Svako malo veće selo na Kordunu koje je držalo dosebe imalo je dućan, pa tako i moje,lijepa četvrtasta...

Oluja

price-iz-izbjeglistva-kad-vidis-petoricuPriče iz izbjeglištva: Kad vidiš petoricu...
Gledam tu neku veče film. Građanski rat u Americi. „Južnjaci“ se povlače. Na čelu prašnjave kolone jaši general Lee. Posmatram ih, nekako me podsjećaju na...
price-iz-izbjeglistva-nadzornikPriče iz izbjeglištva: Nadzornik
Već se i ja slabije sjećam. Čini mi se da smo pasoše...ovaj putovnice, mislim i lične karte, da ne kažem osobne išli dizati u neko selo. To je bilo negdje...
price-iz-izbjeglistva-popis-imovinePriče iz izbjeglištva: Popis imovine
Čitam ovih dana, spominju opet popis imovine. Sjetih se prvog popisa imovine s početka one prve izbjegličke jeseni. Tiskamo se u redovima, stavljamo na...

Politika

gradonacelnik-dalibor-biscan-27-o-prvim-potezima-i-planovima-u-hrvatskoj-kostajniciGradonačelnik Dalibor Bišćan (27) o prvim potezima i planovima u Hrvatskoj Kostajnici
HRVATSKA KOSTAJNICA - 27-godišnji Dalibor Bišćan (HDZ), novi je gradonačelnik Hrvatske Kostajnice. Uvjerljivo je u prvom krugu izbora pobijedio...
orkanova-lista-novi-pritisci-na-predstavnike-srbaOrkanova lista: Novi pritisci na predstavnike Srba
SISAK - Desničarska struja u Sisačko-moslavačkoj županiji ponovno nije zadovoljna izborom dožupana iz srpskih redova. Pored bivšeg dožupana Bogdana...
nakon-drugog-kruga-lokalnih-izbora-optimizam-zavladao-u-kninuNakon drugog kruga lokalnih izbora optimizam zavladao u Kninu
KNIN - U drugom krugu lokalnih izbora nezavisni kandidat Marko Jelić ubjedljivo je porazio kandidatkinju HDZ-a za...