savo strbac 1 BEOGRAD - Od objave mog teksta “Udovice brane Beograd” u ovoj rubrici u februaru ove godine, “Veritasu” se javljaju i drugi već bivši korisnici prava predviđenih Zakonom o osnovnim pravima boraca, vojnih invalida i porodica palih boraca i Zakonom o pravima civilnih invalida rata. Ovaj tekst posvećujem civilnim žrtvama rata s područja bivše RSK.

Gorani Trivić, prognaniku iz Hrvatske, sa prebivalištem u Beogradu, rešenjem Uprave za boračku i invalidsku zaštitu gradske uprave Beograda od 10. februara 1998. priznato je svojstvo civilnog invalida rata i grupe sa 100 odsto invaliditeta, pravo na dodatak za negu i pomoć od strane drugog lica I stepena, kao i pravo na ortopedski dodatak I stepena počev od 1. decembra 1997. godine za stalno. U postupku je utvrđeno da je imenovana ranjavanje – povređivanje zadobila 31. jula 1995. kao civil u svojoj kući u Kninu iz vatrenog oružja pucanjem u glavu od strane ustaških terorista.

Ministarstvo rada, zapošljavanja i socijalne politike Srbije, rešenjem od 27. jula 2012, u vršenju službenog nadzora, ukinulo je pomenuto rešenje “s obzirom na to da je zasnovano na očiglednoj povredi materijalnog prava” koje se ogleda u nespornoj činjenici da je imenovana ranjena van Srbije.

Svetozaru Kuridži, prognaniku iz Hrvatske, državljaninu Srbije sa prebivalištem u Sremskim Karlovcima, rešenjem Odeljenja za društvene delatnosti Opštinske uprave Opštine Inđija od 23. maja 2006. priznato je svojstvo civilnog invalida rata IV grupe sa 80 odsto invaliditeta i pravo na ličnu invalidninu od 1. aprila 2006. godine (prvi put mu je ovo pravo priznato 1. februara 2001). U postupku je utvrđeno da je 2. juna 1993, kao civilno lice, ranjen ispred svoje kuće u Smilčiću kod Benkovca prilikom napada hrvatske vojske. Na navedeno rešenje data je saglasnost Pokrajinskog sekreterijata za zdravstvo, rad i socijalnu politiku od 10. juna 2006.

To isto ministarstvo je rešenjem od 20. avgusta 2015, u postupku službenog nadzora, ukinulo napred citirano rešenje opštine Inđija, uz obrazloženje da je utvrđeno da je “očigledno povređen zakon u korist Kuridža Svetozara, a na štetu Republike Srbije”, jer nije ni bilo pravnog osnova da mu se prizna svojstvo civilnog invalida rata s obzirom na to da je ranjen u Hrvatskoj, odnosno van Srbije.

U ukidnim rešenjima kod pomenutih slučajeva navodi se da prema čl. 2. Zakona o zaštiti civilnih invalida rata (“Sl. glasnik SRS” broj 6/75), koji je važio u vreme ranjavanja imenovanih, kao i čl. 2. Zakona o zaštiti civilnih invalida rata (“Sl. glasnik RS” broj 52/96), koji je važio i u vreme priznavanja i u vreme ukidanja statusa, svojstvo civilnog invalida rata i po tom osnovu pravo na ličnu invalidninu može se priznati civilnom licu koje je telesno oštećenje organizma zadobilo isključivo na teritoriji Srbije. U obrazloženjima ovih rešenja navodi se da je takav stav zasnovan na stavu Upravnog suda iznetom u mnogobrojnim presudama, kao i u presudama Vrhovnog kasacionog suda.

Dakle, ni kod civilnih invalida rata od priznanja do oduzamanja prava propisi se nisu menjali, a ipak se promenilo njihovo tumačenje za 180 stepeni. Da li su službenici na nivou opština i ministarstava, koji su imenovanima priznali status civilne žrtve rata, bili “glupi” pa nisu znali i umeli protumačiti nekoliko pravnih normi? Naravno da nisu. Ovde je reč o političkom a ne o pravnom stavu. Naime, i u vreme priznavanja prava znalo se da pomenuti civili nisu ranjeni na području Srbije, ali se tada takvo pitanje uopšte nije ni postavljalo, pošto su uslovi za priznavanje toga prava bili prebivalište i državljanstvo korisnika u vreme podnošenja zahteva, što se vidi i iz obrazloženja ukidnih rešenja.

Povređenim civilima u ratu devedesetih na području bivše RSK, odnosno na UNPA području, priznavanje statusa civilnih žrtava rata u Srbiji moguće je postići na dva načina: autentičnim tumačenjem spornih normi od strane zakonodavnog tela koje ih je i donelo ili izmenama i dopunama propisa koji regulišu ovu materiju. Naravno, za to je potrebna politička volja aktuelne vlasti. U protivnom, ako i dalje ostanu na snazi sadašnja tumačenja, izražena kroz pomenuta ukidna rešenja i sudske presude, povređeni Srbi iz bivše RSK ostaće jedini na području bivše SFRJ bez priznatag statusa civilnih žrtava rata.

Da se Srbija izborila da neko drugi (Hrvatska ili UN) prizna povređenim krajiškim civilima status civilnih žrtava rata, naravno da bi i promena tumačenja propisa u Srbiji bila smislena i opravdana. Ovako ostaje utisak, kao i kod udovica poginulih Krajišnika, da se u Srbiji promenom vlasti promenilo i tumačenje istih propisa u cilju smanjenja izdataka iz državnog budžeta i izvođenja države iz dugogodišnje krize.

Da li se to Beograd i sada (civilnim žrtvama rata), kao i devedesetih, brani u Kninu?

Savo Štrbac, Dokumentaciono-informacioni centar “Veritas”

Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!

Banija

uspomene-djeda-radeUspomene djeda Rade
DVOR NA UNI - Nedaleko Dvora, u Ćorama, prva naseljena kuća s desne strane je ona Rade Savića. Kada dolazite u selo Ćore, djeda Radu obavezno ćete zateći...
u-sumi-na-podrucju-petrinje-pronadjena-ubojita-sredstvaU šumi na području Petrinje pronađena ubojita sredstva
PECKI - U mjestu Pecki, na petrinjskom području, u šumi su pronađena odbačena razna ubojita sredstva. Dolaskom policijskog službenika protueksplozijske...
dusan-vuckovic-iz-trnovca-samovanje-srca-udarnickogDušan Vučković iz Trnovca: Samovanje srca udarničkog
TRNOVAC - Pišući o sudbinama i životu povratnika na Baniji i Kordunu, susretali smo ljude različitih zanimanja i profesija - od poljoprivrednika, kovača,...
nova-zaposljavanja-u-drvnom-centru-glinaNova zapošljavanja u Drvnom centru Glina
GLINA - Otvaranjem novog pogona kogeneracije u drvnom centru, Glina postaje prvi energetski neovisni grad u Hrvatskoj. Tako su stvoreni i preduvjeti za...

Društvo

optimizam-u-devedeset-i-drugojOptimizam u devedeset i drugoj
BENKOVAC - Pored benkovačkog hrama posvećenog Svetom Jovanu Krstitelju, koji datira još iz davne 1590....
obiljezena-75-godisnjica-proboja-na-petrovoj-goriObilježena 75. godišnjica proboja na Petrovoj gori
PETROVA GORA - Podno spomenika Vojina Bakića na Petrovoj gori danas je obilježena godišnjica...
veljun-do-mostica-u-dva-puticaVeljun: Do mostića dva putića
VELJUN - Za vrijeme prošlotjedne komemoracije u Veljunu lokalni stanovnici obraćali su se saborskom...

Novosti

linta-pokusaj-izbegavanja-odgovornosti-za-srusene-kuceLinta: Pokušaj izbegavanja odgovornosti za srušene kuće
BEOGRAD - Predsednik Saveza Srba iz regiona Miodrag Linta ocenio je kao poslednje brisanje traga Srba,...
strbac-zagreb-uz-pomoc-zakona-nastavlja-progon-srbaŠtrbac: Zagreb uz pomoć zakona nastavlja progon Srba
BEOGRAD - Direktor Dokumentaciono-informacionog centra “Veritas” Savo Štrbac rekao je Srni je da je tihi...
hho-pokusao-demantovati-brojku-od-67-496-izbrisanih-srbaHHO pokušao demantovati brojku od 67.496 izbrisanih Srba
ZAGREB - Iako se činilo da je nedavni tekst u zagrebačkim "Novostima" o više od 67.000 Srba izbrisanih...

Kontakt broj udruženja

061 64 70 422
svaki dan od 09 do 21 h

Pretraga sajta

Kultura

banijac-milan-pribicevic-inspiracija-americkoj-umetniciBanijac Milan Pribićević inspiracija američkoj umetnici
BEOGRAD - U Muzeju primenjene umetnosti (MPU) u Beogradu u toku je izložba "Srbija, rat i plakat...
veljko-ostojic-uspomene-nekeVeljko Ostojić: Uspomene neke
Bio sam u rodnom krajuNašao sam kuću staru,Banijaca nema višePo svijetu se raselišeOj Banijo tebi...
kuca-kulture-u-bjelovaruKuća kulture u Bjelovaru
BJELOVAR - U Bjelovaru je otvorena Kuća kulture srpske zajednice grada Bjelovara i...
prividi-1Prividi (1)
Prividi se i pričuje neuku čovjeku vrlo lako. Ali hoće i učenome da se priviđa i pričuje. Ovo sam ja...

Oluja

srbi-da-plate-uklanjanje-ostataka-domova-spaljenih-u-olujiSrbi da plate uklanjanje ostataka domova spaljenih u "Oluji"
GOSPIĆ - Srbima izbjeglim iz Gospića stigli su računi u iznosu od 700 do 2.700 evra koje bi trebalo da plate Hrvatskoj kako bi tamošnje komunalne službe...
kako-je-bivsi-pripadnik-hrvatske-vojske-pomogao-naslednicima-ubijenog-srbinaKako je bivši pripadnik hrvatske vojske pomogao naslednicima ubijenog Srbina
Slučaj Janka Ćakića iz okoline Kistanja, čija je porodica ovih dana uspela da u Županijskom sudu u Bjelovaru dobije odštetu od 108.000 evra zbog ubistva...
general-sreto-malinovic-krajina-je-izdana-i-prodataGeneral Sreto Malinović: Krajina je izdana i prodata
BEOGRAD - General Sreto Malinović je ratni heroj, odlikovan medaljom časti. Za ovu zemlju je tokom ratnih godina, ali i van njih, uradio mnogo.Međutim,...

Politika

lokalni-izbori-sdss-osvojio-najvise-glasova-srbaLokalni izbori: SDSS osvojio najviše glasova Srba
ZAGREB - Rezultati lokalnih izbora pokazali su da je SDSS ostao najjača srpska stranka, ali i da će njen vrh, i pored osvajanja nekih novih pozicija,...
bjelajac-mijenja-rkmana-na-mjestu-dozupana-tepsic-i-arbutina-u-drugom-kruguBjelajac mijenja Rkmana na mjestu dožupana, Tepšić i Arbutina u drugom krugu
DVOR NA UNI - Bogdan Rkman, dosadašnji dožupan Sisačko-moslovačke županije, izgubio je od Dušana Bjelajca iz DSS-a, a SDSS je, prije svega zahvaljujući...
pupovac-srbi-ulaze-u-deset-zupanijaPupovac: Srbi ulaze u deset županija
ZAGREB - Predsednik Srpskog narodnog veća i potpredsednik SDSS-a Milorad Pupovac kaže za RTS da su rezultati lokalnih izbora u Hrvatskoj veoma dobri za...