Brankovo kolo 1 Muzej SREMSKI KARLOVCI - Uspešno teče osmi dan jubilarnog 45. Brankovog kola. Proteklih dana, u okviru niza programa ''Istorija Brankovog kola'' predstavlјeni su Borislav Mijalović Mihiz, Vesna Parun i Ivan V. Lalić. Povodom uspomene na Mihiza, premijerno su pušteni, na veliko zadovolјstvo brojne publike, video-snimci njegovog nezaboravnog nastupa pre četvrt veka na 20. Brankovom kolu. Čule su se krilate rečenice o pvim književnim večerima, o zaposlenju u NINU-u, o susretima sa Isidorom Sekulić, sa Miroslavaom Krložom, o drugarstvu sa Borislavom Pekićem, potom, reminiscencije o Kosovskoj bici, o Prvom svetskom ratu, o apokalipsi i razumu, o velikojh moći leiterature.

Sličan tip programa, posvećen Vesni Parun, odigrao se uz glumačku asistenciju Mirjane Vukojčić. Videli su se stari snimci i fotografije iz života velike pesnikinje koja je sa lјubavlјu prema Branku Radičeviću rado dolazila na Stražilovo, čule su se antologijske pesme Vesne Parun u interpretaciji njenog mladalačkog glasa. Talentovani đaci gimnazije ''Isidora Sekulić'', na čelu sa poresorom i pesnikom Damirom Maleševom, priredili su izuzetan scensko-poetski igrokaz na stihove Ivana V. Lalića i Milutina Bojića.

U okviru hrišćanskih tema, koje na Brankovom kolu traju neprekidno 29 godina, Vladeta Jerotić i jeromonah Kleopa Stefanović, nadahnuto su i Spomen-biblioteci Karlovačke gimnazije govorili o duši. Pravlјena je distinkcija između duha i duše, ali po nekim teorijama sjedinjavani su, u razgovoru, i duh i duša u jedan te isti fenomen. Na kraju je pročitana Brankova pesma ''Molitva'' koja završava stihovima: ''Fala Bože na dar ovi, o pomozi, blagoslovi, da mi kaka s prava puta, duša mlada ne zaluta.''

Promovisana je sveže objavlјena, u izdanju Brankovog kola, obimna knjiga pesama ''Slavuj i testera'' Enesa Kiševića, aktuelnog laureata međunarodne nagrade ''Branko Radičević''. Atraktivni pesnik apsolutnog dara, i poetskog i dramskog, opčinio je vedru publiku u Gradskoj biblioteci u Novom Sadu, svojim boemskim šarmom i pozitivnom energijom.

Poseban sadržaj Brankovom kolu dodali s aktuelni mladi dobitnici Brankove nagrade Matice srpske: Irena Plaović, Natasja Čičić, Katarina Pantović i Svetlana Savić. Pred znatiželјnom mladom publikom u Karlovačkoj gimnaziji, predstavili su sastav svojih nagrađenih eseja tokom studija književnosti.
U čuvenoj rubrici ''Nematerijalno kulturno nasleđe Srba'' predstavlјena je tamburica trožica ili dangubica, vezana za srpske krajiške predele. Primere pevanja iz Potkozarja vrhunski je predstavio i na tamburici izveo iskusni, stari narodni tamburaš, poreklom sa Kozare, Rajko Knežević Brajić, koji dugo živi u Zemunu. On je daleke 1965. i 1977. godine u Radio-Beogradu objavio dve sing-ploče: ''San majke Mladena Stojanovića'' i ''Bitka za Travnik''.
U prisustvu mnogobrojne publike, i uz stalne aplauze, u atrijumu Muzeja Vojvodine, protekao je nesvakidašnji muzičko-obrazovni program ''P(j)evane p(j)esme Srba u Bosni i Hercegovini''. Publicista, antologičar, neumorni istraživač muzičke i pesničke srpske baštine, dugogodišnji muzički urednik Radio Novog Sada, Dejan Tomić, sa konkretnim argumentima, pročitao je deo svoje nove studije na ovu temu. Naime, on pokazuje da su mnoge sevdalinke u stvari srpskog korena i porekla, i po tekstu i po melodiji. Navodi primere štampanih nota i pesama iz časopisa devetnaestog i s početka dvadesetog veka, gde se nedvojbeno nalaze imena srpskih autora.

Zatim. Dejan Tomić ukazuje na činjenice o stanovništa u BiH, u vremenima pre Prvog svetskog rata, gde se sve bez greške govorilo o Srbima pravoslavne, odnosno, o Srbima muhamedanske i rimokatoličke veroispovesti. Naveo je i primere Omer-bega Sulejmanpašića, Avde Karabegovića, Ćazima Ćatića, Osmana Đikića i drugih, koji su se u svojim pesmama, i mimo njih, izjašnjavali kao Srbi muhamedanske vere. Pevačica Aleksandra Padrov i pevači Miša Blizanac i Slavko Našigaćin, uz harmoniku Radovana Marića, uz izvanredan prijem kod mnogobrojne publike, izveli su devet primera pevanih pesama Srba iz BiH, koje popznajemo po nazivu – sevdalinka. Ukazujući na preimenovane naslove, i promenjene tekstove pesama, Dejan Tomić je pokazao kako se izgubio primarni izvor i pravi trag srpskog korena u ovoj vrsti pevanja. Na primer, poznata sevdalinka ''Mujo kuje konja po mjesecu'' ima, po nalazu Dejana Tomića, svoj pandan u ranijoj pesmi ''Đorđo konja po mjesecu kuje'', ili, pesma novijeg karaktera, ''Nema te više, Alija'', ustvari se inicijalno zove ''Nema te više, Momčilo''. Sve ove, i brojne druge primere, Dejan Tomić konkretno dokumentuje i dokazuje. Publika je ovaj program doživela kao potpuno svež i originalan, sa jakim kreativnim i otrkivalačkim kapacitetom koji demistifikuje uvrežene navike i zablude.
U Zmaj Jovinoj gimnaziji u Novom Sadu, u kojoj se školovao od 1952 – 1956. godine, posthumno je uručena ''Velika povelјa Brankovog kola'' Bogdanu Vinokiću, predsedniku Brankovog kola od 1983 – 1988. godine, za izuzetan doprinos razvoju Brankovog kola i životno razumevanje značaja Brankovog traga u srpskoj kulturi i jeziku.

Danas je priređen pesnički matine sa decom osnovne škole u Sremskim Karlovcima. Gost je bio ugledni pesnik Todor Bjelkić, koji je igrivo govorio svoje pesme i komunicirao s decom, radosno. U večernjem terminu, u Gradskoj biblioteci u novom Sadu, predstavće se pesnici-studenti Filozofskog fakulteta u Novom Sadu: Stefan Basarić, Petar Vučković, Fata Eganović, Jelena Ikodinović, Dušan Karabasil, Jovanka Knežević, Uroš Kostić, Rastko Lončar i Andrej Simikić.

Sutra u Karlovačkoj gimnaziji biće otvoren 23. po redu Filozofski simpozijum na Brankovom kolu, na temu: ''Nauka i savremeni svet'', na kojem će učestvovati preko trideset filozofa. Svečano zatvaranje jubilarnog 45. Brankovog kola je u ponedelјak, u 11 časova, u najstarijoj srpskoj, čuvenoj Karlovačkoj gimnaziji.
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!


Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove portala Banija Online. Banija Online zadržava pravo brisanja komentara sa neprikladnim sadržajem!
rek b or