vladan desnica BEOGRAD - Nedavno su u Beogradu, povodom 110 godina od rođenja Vladana Desnice, u organizaciji Centra za komparativno-historijske i interkulturne studije Filozofskog fakulteta u Zagrebu i Instituta za književnost i umetnost u Beogradu, održani Desničini susreti, pod nazivom „Hrvatsko-srpski/srpsko-hrvatski interkulturalizam danas”.

Ko je Vladan Desnica? Rođen je 1905. u Zadru, u građanskoj srpskoj porodici, pravoslavne veroispovesti, od oca Uroša i majke Fani, rođene Luković. Potomak je Stojana Jankovića (oko 1635–1687), vođe srpskih kotarskih uskoka u 17. veku, serdara Kotara, kavaljera Sv. Marka, konjičkog kapetana, zapovednika tvrđave Ostrovice.

Desnice su poreklom iz Srba u Lici, odakle je Vladanov pradeda Danilo, trgovac i posednik, došao u Obrovac, gde mu se rodio sin Vladimir (1850–1922) koji je sa Olgom Janković, ćerkom grofa (konte) Ilije Dede-Jankovića (1818–1874), potomkom Stojana Jankovića, poznatim slovenofilom, pesnikom, prvakom srpskog naroda u Dalmaciji, imao sina Uroša Desnicu (1874–1941), pravnika, člana Srpske stranke, nosioca austrijskog viteštva, predsednika Dalmatinske vlade, poslanika u Narodnoj skupštini, senatora. Pošto je grof Ilija Dede-Janković bio poslednji muški izdanak svoje porodice, Jankoviće su, po ženskoj liniji, nasledile Desnice, uključujući i dvore Jankovića, porodičnu crkvu i zemljišne posede u Islamu Grčkom. Vladan je umro 1967. u Zagrebu, a sahranjen je u porodičnoj crkvici Svetog Đorđa (1675), pored dvora Jankovića u Islamu Grčkom.

Vladan je studirao pravo u Zagrebu i Parizu. Posle diplomiranja radio je kao advokatski pripravnik u kancelariji svog oca u Zadru, a zatim je radio i u Državnom pravobranilaštvu u Splitu. Ratne godine proveo je s porodicom na porodičnom imanju, a od 1945. do 1950. radio je u Zagrebu kao načelnik pravnog odeljenja Ministarstva finansija. Posle toga, sve do smrti bio je slobodni umetnik, profesionalno posvećen književnosti.

Autor je dva romana – „Zimsko ljetovanje” (1950) i „Proljeća Ivana Galeba” (1957). Oprobao se i u drugim književnim formama – pisao je novele, eseje, pozorišne kritike, feljtone i humoreske, kao i jedan dramski tekst. Smatra se nastavljačem dalmatinske proze, modernim sledbenikom Sime Matavulja, a njegov književni postupak, pored realizma i psihologije, odlikuju i novi elementi – poetizam i esejizam. Roman „Proljeća Ivana Galeba” je njegovo najznačajnije delo i jedan od najboljih jugoslovenskih posleratnih romana. Godine 1954. napisao je scenario za „Koncert”, jedan od najboljih filmova u istoriji kinematografije u Jugoslaviji.

Podaci o poreklu, životopisu i umetničkoj vrednosti Vladana Desnice nisu sporni, ali je sporno čiji je on književnik.

U srpskohrvatskoj „Vikipediji” piše da je jugoslovenski, u hrvatskoj da je hrvatski i srpski, u srpskoj da je srpski i jugoslovenski, a u engleskoj da je hrvatski pisac srpskog porekla.

Na Desničinim susretima bio je i rođeni Islamčanin Momčilo Subotić, lekar u penziji, koji je imao prilike da kao gimnazijalac razgovara s Vladanom i koji se družio s njegovom decom Olgom, Jelenom, Natašom i Urošem za vreme njihovih letovanja i zimovanja u dvorima Jankovića. Prisustvovao je i piščevoj sahrani. Na pitanje čiji je Desnica pisac, Subotić kaže da je odgovor dao sam pisac kad je u pismu predsedniku UKS D. Jeremiću naveo da duhovno pripada srpskoj kulturi. To što su mu na sahrani bili tadašnji vladika dalmatinski Nikolaj (Boca) i svi učenici i nastavnici Bogoslovije iz manastira Krka, govori, po doktoru Subotiću, i o njegovoj nacionalnoj i verskoj pripadnosti.

Islamčani su pozdravili manifestaciju Desničini susreti u Beogradu, ali su komentarisali da bi bili mnogo srećniji da se ova manifestacija održava u Islamu Grčkom, u Jankovića dvorima, porodičnom imanju Desnica, u kojima je pisac živeo i pisao i pored kojih je i sahranjen, a i oni da su na svojim imanjima i da sve učesnike na manifestaciji ugoste i počaste pršutom, jagnjetinom sa ražnja i vinom, kao što su nekad ugošćavali pisca po čijem imenu ova manifestacija i nosi naziv.

Inače, prema popisu stanovništva iz 1991. godine, u Islamu Grčkom živelo je 1.139 žitelja, od čega je bilo 87 procenata Srba. Prema popisu iz 2001. bilo ih je svega 108, od kojih samo pet Srba, a na poslednjem popisu iz 2011. broj žitelja se popeo na 150, bez nacionalne odrednice.

Drugi Islamčanin, Marko Stegnjaja, direktno sa Desničinih susreta u Beogradu otputovao je u rodno selo na parastos bratu Branku i snahi Anki, koje su u septembru 1991, na povratku s posla u Zadru kući u Islam Grčki, likvidirali još neidentifikovani pripadnici ZNG.

Dvore Jankovića i crkvu u kojoj je sahranjen pisac devastirale su hrvatske snage tokom operacije Maslenica u januaru 1993.

Dokumentaciono-informacioni centar „Veritas”
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!

Banija

poceli-dostavljati-tople-obroke-korisnicima-u-gradu-i-na-seluPočeli dostavljati tople obroke korisnicima u gradu i na selu
PETRINJA - Udruga Pomoć starijim osobama od početka travnja vozi svojim korisnicima svježe pripremljen obrok, ručak koji dostavljamo u domove korisnika,...
prica-koja-traje-skoro-150-godina-i-dio-palaic-mlinPriča koja traje skoro 150 godina ( I - dio ) - Palaić mlin
Kažu da se čovjek uvijek voli vratiti na mjesto koje mu je obilježilo život ili dio života posebno nekim lijepim uspomenama. Prelijep proljetni dan...
glina-ulaze-se-u-proizvodnju-u-poduzetnickoj-zoni-zeljezaraGLINA: Ulaže se u proizvodnju u Poduzetničkoj zoni “Željezara”
GLINA - Grad Glina zaključio je s najpovoljnijim ponuditeljem Šumarstvom Vis d.o.o. Glina ugovore o zakupu poslovnog prostora u Poduzetničkoj zoni...
uspomene-djeda-radeUspomene djeda Rade
DVOR NA UNI - Nedaleko Dvora, u Ćorama, prva naseljena kuća s desne strane je ona Rade Savića. Kada dolazite u selo Ćore, djeda Radu obavezno ćete zateći...

Društvo

tribina-izbrisani-srbi-nastavak-etnickog-ciscenjaTribina "Izbrisani Srbi": Nastavak etničkog čišćenja
ZAGREB - Brojka od 67.000 izbrisanih birača srpske nacionalnosti rezultat je selektivne primjene Zakona...
busije-proslavile-slavu-ako-zaboravis-odakle-si-neces-znati-ni-ko-siBusije proslavile slavu: Ako zaboraviš odakle si, nećeš znati ni ko si
BUSIJE - Seme i uspomene, ikone i slave, grumen zavičajne zemlje, kamen iz temelja nekadašnjeg doma,...
potpisani-ugovori-o-izgradnji-261-stana-za-izbeglice-u-13-opstinaPotpisani ugovori o izgradnji 261 stana za izbeglice u 13 opština
VALJEVO - U okviru potprojekta 4 Regionalnog stambenog programa danas su potpisani ugovori za izgradnju...

Novosti

linta-nalozi-za-privodjenje-76-srba-iz-bjelovarskog-kraja-su-nastavak-lova-na-protjerane-srbeLinta: Nalozi za privođenje 76 Srba iz bjelovarskog kraja su nastavak lova na protjerane Srbe
BEOGRAD - Predsjednik Saveza Srba iz regiona Miodrag Linta ocjenjuje da odluka hrvatskog pravosuđa da...
strbac-kad-god-hoce-da-zaplase-srbe-hrvati-otvore-ladice-sa-ratnim-zlocinimaŠtrbac: Kad god hoće da zaplaše Srbe, Hrvati otvore ladice sa ratnim zločinima
BEOGRAD - Direktor Dokumentaciono-informacionog centra “Veritas” Savo Štrbac ocijenio je da Hrvatska...
vecernje-novosti-dat-spisak-za-hapsenje-76-srba-iz-bjelovarskog-krajaVečernje Novosti: Dat spisak za hapšenje 76 Srba iz bjelovarskog kraja
BJELOVAR - Rajko Aničić (58) iz sela Đulovca kod Bjelovara, koga su vlasti BiH izručile Hrvatskoj na dan...

Kontakt broj udruženja

061 64 70 422
svaki dan od 09 do 21 h

Pretraga sajta

Kultura

prividi-2Prividi (2)
Mora i noćnica I ovo su rod vještica. Mora i noćnica razlikuju se u tome: mora se, sasne, djecu malu, a...
banijac-milan-pribicevic-inspiracija-americkoj-umetniciBanijac Milan Pribićević inspiracija američkoj umetnici
BEOGRAD - U Muzeju primenjene umetnosti (MPU) u Beogradu u toku je izložba "Srbija, rat i plakat...
veljko-ostojic-uspomene-nekeVeljko Ostojić: Uspomene neke
Bio sam u rodnom krajuNašao sam kuću staru,Banijaca nema višePo svijetu se raselišeOj Banijo tebi...
kuca-kulture-u-bjelovaruKuća kulture u Bjelovaru
BJELOVAR - U Bjelovaru je otvorena Kuća kulture srpske zajednice grada Bjelovara i...

Oluja

srbi-da-plate-uklanjanje-ostataka-domova-spaljenih-u-olujiSrbi da plate uklanjanje ostataka domova spaljenih u "Oluji"
GOSPIĆ - Srbima izbjeglim iz Gospića stigli su računi u iznosu od 700 do 2.700 evra koje bi trebalo da plate Hrvatskoj kako bi tamošnje komunalne službe...
kako-je-bivsi-pripadnik-hrvatske-vojske-pomogao-naslednicima-ubijenog-srbinaKako je bivši pripadnik hrvatske vojske pomogao naslednicima ubijenog Srbina
Slučaj Janka Ćakića iz okoline Kistanja, čija je porodica ovih dana uspela da u Županijskom sudu u Bjelovaru dobije odštetu od 108.000 evra zbog ubistva...
general-sreto-malinovic-krajina-je-izdana-i-prodataGeneral Sreto Malinović: Krajina je izdana i prodata
BEOGRAD - General Sreto Malinović je ratni heroj, odlikovan medaljom časti. Za ovu zemlju je tokom ratnih godina, ali i van njih, uradio mnogo.Međutim,...

Politika

dss-poziva-sve-glasace-da-izadju-na-lokalne-izbore-u-drugom-kruguDSS poziva sve glasače da izađu na lokalne izbore u drugom krugu
ZAGREB - Zbog interesa srpske zajednice i odgovornosti prema srpskom narodu Demokratski savez Srba je pozvao sve glasače da izađu na lokalne izbore u...
sdss-dvor-uspjeh-za-vijece-i-nacelnika-veliki-podbacaj-za-dozupanaSDSS Dvor: Uspjeh za vijeće i načelnika, veliki podbačaj za dožupana
DVOR NA UNI - Izvršni odbor Općinske organizacije SDSS-a Dvor sinoć je analizirao izborni rezultat za načelnika općine, općinsko vijeće i zamjenika...
sdss-nije-istina-da-smo-organizovali-i-placali-ljude-da-dodju-glasati-iz-srbijeSDSS: Nije istina da smo organizovali i plaćali ljude da dođu glasati iz Srbije
SISAK - SDSS se danas u popodnevnim satima oglasio o medijskim navodima o tome kako su iz te stranke organizovali prijevoz te platili građane iz Srbije da...