41 islam grcki BATAJNICA - „Zaljubljenici najvažnije sporedne stvari na svijetu iz Islama Grčkog, nekada najvećeg sela u opštini Benkovac, okupili su se, sredinom novembra, u Batajnici, kako bi obilježili godišnjicu osnivanja svog kluba. Tom prilikom veterani Jedinstva odigrali su utakmicu u malom fudbalu protiv vršnjaka iz FK „Gračac“ i mada rezultat nije bio u prvom planu vrijedi zabilježiti da su „domaćini“ slavili rezultatom 5-2 . Neposredno po završetku utakmice, u prigodnom ambijentu restorana „Džo“ u Batajnici, u prisustvu brojnih gostiju, domaćini su promovisali knjigu o svom selu Islamu Grčkom i njegovom miljeniku FK „Jedinistvo“ .

Mada je prva lopta u ovom ravnokotarskom selu stigla davno, savremenici tog doba zabilježili su da su se prve utakmice sa susjednim Kašićem, Smilčićem i drugim okolnim selima, počele igrati tokom pedesetih godina prošlog vijeka.

SJAJAN START

Tek sedamdesetih godina, nakon velikih uspjeha koje su fudbaleri iz Islama Grčkog postigli na seoskim sportskim igrama opštine Benkovac, trostrukom pobjedom za redom, počelo se ozbiljno razmišljati i o osnivanju kluba. Najprije je osnovano Sportsko društvo „ Jedinstvo“, a u okviru njega i istoimeni fudbalski klub. Prvu zvaničnu utakmicu Islamljani su odigrali u Zemuniku Gornjem protiv domaćeg Kotarca nerješeno, bez golova.

MARINKO VUČKOVIĆ MORĆI ~ TUGA I RADOST

Na utakmici sa Smokovićem u Islamu Grčkom 1. maja 1987. godine, u jednom duelu sa protivničkim igračem, smrtno je stradao najbolji igrač Jedinstva Marinko Vučković –Morći. Jedinstvo je njegovu „desetku“ povuklo iz protokola i niko je više nije nosio, a obnovljeni stadion u Islamu Grčkom, godinu dana kasnije, ponio je njegovo ime. Iste te godine Jedinstvo se plasiralo u Dalmatinsku ligu, što je predstavljalo njihov do tada najveći uspjeh, nažalost bez Morćija.

U to vrijeme nije bilo lako obezbjediti sredstva za funkcionisanje kluba, pogotovo u selu koje je brojilo nešto više od hiljadu stanovnika, ali ljubav prema fudbalu je bila jača. Simpatizeri kluba, uz pomoć Poljoprivrednog kombinata „Baštica“ i Poljoprivredne zadruge „Islam Grčki“, dovijali su se na razne načine i što je najvažnije, u sezoni 1976/77. započeli su sa zvaničnim takmičenjem u najnižem rangu B- ligi NS Zadar. Kako su godine prolazile, tako je i Jedinstvo jačalo, pa se sredinom 80-ih, uz ambicioznu upravu predvođenu predsjednikom Milošem Kaluđerovićem i sekretarom Markom Stegnjajom, dobre fudbalere i trenera Mišu Manislavića, nekadašnjeg prvoligaškog fudbalera OFK Beograda, Čelika, Radničkog iz Kragujevca, krenulo velikim korakom naprijed. Sa 13 dobijenih, iz isto toliko odigranih utakmica, i gol razlikom 41:2 „osvojena“ je Međuopštinska liga Zadar-Benkovac-Biograd-Obrovac.

PALI ZA RSK

Dvanaest igrača Jedinstva poginulo je u ratu 1991/95. godine: Đaković Đorđe, Kožul Boško, Mišković Dragan, Milić Zoran, Olujić Dragan, Olujić Zore, Ostojić Dragan, Parenta Mladen, Subotić Dragan, Trkulja Đuro, Višić Đorđe i Vujanić Radoslav.

Uspon koji je počeo, nastavljen je u narednom periodu, a zaustavljen višom silom, progonom sa svojih ognjišta 1993. godine, odnosno napuštanjem Republike Srpske Krajine 1995. godine.

NA VRHU DO PADA KRAJINE

41 islam grcki 2 Plasmanom u Dalmatinsku ligu nisu splasli apetiti Jedinstva. Novi izazov je bila Hrvatska liga. U sezoni 1989/90. uz dodatna pojačanja u rukovodećem i igračkom kadru, osvojeno je prvo mjesto u Dalmatinskoj ligi – Grupa sjever, ali u kvalifikacijama za viši rang u Dugom Ratu protiv domaćeg Mračaja, isprečili su se ljudi u crnom. Igrači i rukovodstvo iz Islama Grčkog, uostalom kao i njihovi preci , od kojih je sigurno najpoznatiji Stojan Janković, nisu trpili nepravdu. Dvadeset minuta prije kraja napuštaju teren i za to bivaju drastično kažnjeni izbacivanjem iz lige i oduzimanjem šest bodova. Međutim, NS Dalmacije nije potvrdio tu kaznu, priznajući na taj način da su Jedinstvu poništena dva regularna gola. Bilo, pa prošlo, krenulo se dalje. U novoj sezoni 90/91. u jesenjem dijelu Jedinstvo je opet na prvom mjestu. U drugom djelu sezone bitka se sa zelenog, prenijela na neki drugi, teži, bolniji teren. Počeli su međunacionalni sukobi, pretvarajući se nešto kasnije u ratne…

Uprkos tome, momci iz Islama Grčkog nastavljaju sa fudbalskim nadmetanjima. U kvalifikacionom takmičenju za Prvu ligu RSK , Jedinstvo u grupi Sjeverna Dalmacija zauzima treće mjesto, iza Dinare i Bukovice, ali ispred starijeg i poznatijeg komšijskog Velebita iz Benkovca. U prvom djelu sezone 1992/93. na svom terenu postižu zapažene rezultate, a onda im stiže još jedna kobna „proljetna“ sezona. Napadom hrvatskih oružanih formacija u zločinačkoj akciji „ Maslenica“ igrači Jedinstva ne ostaju samo bez stadiona, nego i bez svojih ognjišta. Protjerani, raseljeni, žaleći prije svega za svojim poginulim sunarodnicima, ali i kućama i imanjima, ipak ne odustaju od fudbala. Ne bi im to ni bilo u krvi, uskočkoj. Nastavljaju takmičenje u sezoni 1993/94. kao domaćini u Benkovcu i drže se u gornjoj polovini tabele Prve lige RSK. Bilježe i uspjehe u kupu. U finalu regionalnog Kupa Dalmacije gube u Drnišu, na penale od „moćne“ kninske Dinare. U prvenstvenom takmičenju 1994/95. nakon dobro odigrane jesenje sezone, stiže još jedno „njihovo“ proljeće. Lopta je stala, a fudbalski teren „jedinstveno“ igrači i rukovodstvo zamjenjuju prvim borbenim linijama. Nažalost, neki od njih su i ostali tamo, na vječnoj granici RSK…

MONOGRAFIJA O SELU I KLUBU

41 islam grcki 1 Po završetku utakmice veterana, održana je promocija knjige posvećena istoriji Islama Grčkog i FK „ Jedinstvo“. Na promociji su govorili Savo Štrbac i autori knjige Marko Stegnjaja i Mile Sovilj. U prvom djelu knjige govori se o bogatoj istoriji Islama Grčkog, dok je drugi dio posvećen FK „ Jedinstvo“. Pošto je o Jedinstvu već dosta toga napisano, izdvojili smo u, najkraćem, i nešto o istorijatu ovog sela, o čemu su mnogo opširnije govorili uvodničari na promociji ove monografije.

Islam Grčki je smješten u udolini Ravnih kotara, najplodnijem djelu dalmatinskog zaleđa. Podjednako udaljen od Benkovca i Zadra, tri kilometra udaljen od Novigradskog mora, a isto toliko od Jadranske magistrale. Uoči građanskog rata 90-ih bio je najveće selo benkovačke opštine sa preko hiljadu stanovnika od kojih je 95 procenta bilo srpske nacionalnosti. U operaciji „ Maslenica“ selo je spaljeno i uništeno, dio stanovništva je pobijen, a ostali su izbjegli širom svijeta. Trenutno u selu živi oko 170 stanovnika, povratnika i naseljenih Hrvata. Islam Grčki je poznat po bogatoj istoriji. Ovaj prostor naseljavali su uskoci ili morlaci, kako su ih Mlečani zvali. Na njihovom čelu je bio poznati narodni junak i serdar Stojan Janković koji je od Mletačke republike dobio dvorac i zemlju sa obavezom da je naseli sa onima koji su pod napadom Turaka morali da napuste svoje krajeve. Kula Stojana Jankovića, pošto u kasnijem periodu nije bilo njegovih potomaka, prelazi udajom kćerke Ilije Dede Jankovića u posjed porodice Desnica, čiji je sin Vladan jedan od napoznatijih srpskih knjižnjevnika iz Dalmacije. U Islamu Grčkom je učiteljevao i Simo Matavulj, takođe poznati srpski književnik, po kome je i nekadašnja osnovna škola nosila ime. Danas nema ni škole ni đaka…

Veliki doprinos da bi ova monografija ugledala svjetlost dana, osim Marka Stegnjaje, jednog od autora, dale su mnoge firme čiji vlasnici potiču iz Islama Grčkog, kao i brojni pojedinci nekadašnji igrači i prijatelji kluba, a posebno treba istaći da je najveća donacija stigla iz Australije. Akciju prikupljanja sredstava tamo su vodili Sergej Stegnjaja i Aleksandar Veselinović, a ukupno 45 pojedinaca se odazvalo ovoj akciji, kao i dva australijska kluba (F.C. Eagles Sydney i Herbalife Liverpool).

Na kraju promocije prve primjerke monografije zaslužnim firmama i pojedincima podjelio je dr Neven Jokić, jedan od posljednjih predsjednika FK „ Jedinstvo“.

OD ISLAMA GRČKOG DO AUSTRALIJE…

Padom RSK veliki broj igrača Jedinstva raselio se širom Srbije i svijeta. Slobodno se može reći da ih ima od rodnog sela, preko Beograda do Sidneja. Neki od njih, kao na primjer, Ognjen Lakić, Rajo Vukčević, Tihomir Žorić, Oleg Stegnjaja, Nedeljko Erceg i Aleksandar Jokić ostvarili su svoje ambicije u okviru srpskih i evropskih prvoligaških klubova. Zajednička crta za sve fudbalere Jedinstvaje je ta da su ostali privrženi svom klubu, a najbolje su organizovani oni koji su i najdalje otišli. U Sidneju, tačnije njegovom dijelu zvanom Liverpul, živi veliki broj bivših igrača i simpatizera Jedinstva, i svake godine u januaru mjesecu, obilježavaju godišnjicu progona i uništenja Islama Grčkog. Na 20 godina progona, 2013. godine, na terenu lokalnog Liverpul S. Kluba odigran je susret između Jedinstva i Kašića. Zanimljivo je napomenuti da su se ove godine sastali i pjetlići Jedinstva i Velebita, i tamo gajeći tradiciju svojih klubova.

Bivši igrači i prijatelji kluba iz Sidneja sakupili su novac za izgradnju igrališta za mali fudbal u Islamu Grčkom, sada opremljenog asfaltnom podlogom, reflektorima i kafićem u kome se okupljaju preostali stanovnici sela. Oko Svetog Ilije se organizuje turnir na kome se osim domaćina okupi i veliki broj ekipa iz ovog dijela srpske Dalmacije. Jul i avgust upravo zbog dolaska nekadašnjih žitelja Islama, ali i njihovih potomaka rođenih poslije ratnih događanja, na trenutak podsjete na neka ljepša vremena kada je ovo mjesto predstavljalo raj za njegove žitelje , ne samo u sportskom već i privrednom, kulturnom, vjerskom i svakom drugom smislu.
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!


Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove portala Banija Online. Banija Online zadržava pravo brisanja komentara sa neprikladnim sadržajem!