Savez Srba iz regiona sa ponosom predstavlja poštansku marku prvog reformatora ćirilice Save Mrkalja

BEOGRAD -  Savez Srba iz regiona predstaviće u subotu 10. februara 2024. godine poštansku marku koja je odštampana povodom jubileja 240 godina od rođenja i 190 godina od smrti Save Mrkalja, prvog reformatora ćirilice.

Na svečanosti, koja počinje u 11 časova u svečanoj sali opštine Novi Beograd, pozdravnu riječ održaće Miodrag Linta, predsjednik Saveza Srba iz regiona.

Svojim učešćem, doprinos će dati i prof. emeritus dr Dušan Ivanić, Mirjana Radošević, profesorka srpskog jezika, Dejan Stojaković, glumac i Ljubiša Mančić, vajar.

Voditelj programa biće Dragana Bokun, novinarka Srpskog kola.

Sava Mrkalj se rodio u selu Sječinak na Kordunu 1783. godine. Tokom svog radnog vijeka bio je srpski učitelj, monah i filolog. Ipak, za srpsku istoriju je najznajačajniji po djelu koje je napisao 1810. godine „Salo debelog jera libo azbukoprotres“ u kojoj se zalagao i ponudio rješenje za reformu srpskog pisma i jezika. Mrkalj je u tom djelu postavio dva osnovna načela na kojima i danas počivaju naše pismo i jezik. To su načela: jedan glas jedno slovo i piši kao što govoriš. Mnogi misle da je ovo jezičko pravilo postavio Vuk Stefanović Karadžić, a zapravo on je to preuzeo od Mrkalja, što je javno i priznao. Naime, u predgovoru svog djela „Pismenice serbskoga jezika“ Vuk Stefanović ističe „ne mogu druge azbuke upotrebiti nego Merkajilovu, jerbo za serpski jezik lakša i čistija ne može biti od ove“.

Svoj život Mrkalj je okončao 1833. godine, kada je u svojoj pedesetoj godini života, preminuo u duševnoj bolnici u Beču. Nekoliko dana prije smrti posjetio ga je Vuk Stefanović Karadžić. Njemu je Mrkalj poklonio svoju svesku od desetak pjesama koje predstavljaju dokaz o Savinoj pjesničkoj nadarenosti. Uprkos svemu što je uradio za srpsko pismo i jezik, Sava Mrkalj je ostao zaboravljen i u sjenci Vuka Stefanovića Karadžića.

Za ilustraciju markice je korišćena spomen ploča koja je 2018. godine postavljena na crkvi Prepodobne Mati Paraskeve u Sjeničaku na Kordunu, rodnom mjestu Save Mrkalja.

Autor marke je akademski vajar iz Beograda Ljubiša Mančić koji je bez naknade ustupio autorska prava. Inače Mančić je izradio i spomen - ploče koje su postavljene u mjestu rođenja - Sjeničaku i mjestu upokojenja - Beču, kao i plakete Sava Mrkalj čija ilustracija je sadržana u grafičkom rješenju ove poštanske marke.