Sokolsko društvo Petrinja

Srpski soko osnovan je pre Prvog svetskog rata. Srpska Sokolska župa Krajiška obuhvatala je društva : Zagreb, Belovar, Glina, Dvor, Petrinja, Okučani, Pakrac, Gospić, Nova Gradiška, Kostajnica, Korenica i Vrginmost. ⁽¹⁾

Sokolsko društvo u Petrinji priredilo je treće sokolsko veče početkom oktobra 1923. Prostrana dvorana bila je dupke puna prijatelja sokolstva. Starešina dr. Josip Nemec otvorio je veče, zatim je nastupio odeo sestara sa župskim prostim vežbama, muški podmladak i odeo članova na visokim ručama. ⁽²⁾

Sokolsko društvo u Petrinji priredilo je 1 decembra 1923. sijelo u kao spomen na dan državnog ujedinjenja. Starešina dr. Josip Nemec otvorio je veče istakavši vezu između državne i sokolske misli. U alegorijskoj slici bilo je prikazano ujedinjenje i oslobođenje. Bila je to živa slika sa narodnim i sokolskim odorama. Profesor Vorkapić predavao je o narodnoj pesmi. Iz sokolskih redova pokrenuta je akcija da se sagradi Sokolski dom. ⁽³⁾ Sokolsko društvo u Petrinji održalo je skupštinu 27.januara 1924. Izabran je odbor : Starešina dr. Josip Nemec, podstarešina dr. Nikola Solarić, načelnik Ljudevit Auer, pročelnik prosvetnog odelenja Jovo Vorkapić.⁽⁴⁾ Sokolsko društvo u Petrinji priredilo je 3 februara 1924. peto sokolsko veče u počast Štrosmajeru. Starešina dr. Josip Nemec otvorio je veče istakavši rad i ideje vladike. Jedno odeljenje ženske dece i članica kao i jedno odeljenje članova na ruči izvelo vežbe. Sokolskoj večeri prisustvovali su sokoli iz Gline. ⁽⁵⁾ U Petrinji bio je 15 juna 1924. održan slet krajiškog okružja zagrebačke župe. Sletom je trebalo pokazati da li je moguće primeniti sokolski sastav i rad na selo. Na sletu su bila sokolska društva iz okružja : Sisak, Glina i Petrinja kao i seoske sokolske čete krajiškog okružja, zatim zagrebački Soko I, i jedna pešadijska četa 35. pešadijskog puka iz Zagreba. Grad je bio u počast sleta svečano iskićen, a domaće sokolsko društvo doćekalo je svoju braću i goste srdačno. Na popodnevnoj javnoj vežbi nastupila su prva seoska deca. Uzorni odio zagrebačkog Sokola I izveo je devetku. (6) Sokolsko društvo u Petrinji priredilo je šesto sokolsko veče 4.oktobra 1924. u hotelu „Jugoslavija”. Vojna muzika iz Banjaluke došla je u Petrinju na slavu 25. artiljerijskog puka, pa je svirala i na sokolskoj večeri. Od gimnastičkih tačaka izveo je muški podmladak proste vežbe, koje su završile sa skupinom. Ženski naraštaj izvodio je ritmičke vežbe u krugu, a članice proste vežbe. Posle završene večeri uz sviranje vojne muzike razvila se zabava. Večeri je prisustvovao i veći broj braće sokolova iz Siska. ⁽⁷⁾

Sokolsko društvo u Petrinji održalo je skupštinu 2 marta 1925. Uprava je izvestila o društvenom radu. Bila je izabrana nova uprava : Starešina dr. Josip Nemec, zamenik Jovan Trišić, načelnik dr. Auer, načelnica Milka Janjanin. ⁽⁸⁾

Sokolsko društvo u Petrinji održalo je 1926. godišnju skupštinu. Ponovo je izabran za starešinu dr. Juraj Nemec, a za načelnika Pero Čurčić. Društvo je u počast biskupa Štrosmajera priredilo slavensko sokolsko veče. Starešina dr. Nemec je prikazao značaj i rad biskupa. Diletantska sekcija je izvela dva igrokaza. Zbog toplijih dana, a društvo nije imalo svoje dvorane, započeto je sa vežbama svih kategorija. Društvo se marljivo pripremalo za slet u Pragu. ⁽⁹⁾

Petrinjski soko je 1926. zajedno sa jugoslovenskim kulturnim društvima priredio proslavu Vidovdana u dvorani svratišta „Jugoslavija”. Sijelo je otvorio starešina društva dr. Nemec govorom o značenju Vidovdana. Posle je pročelnik prosvetnog odelenja govorio o narodnoj pesmi. Zatim su se ređale deklamacije, i izveden je igrokaz. ⁽¹⁰⁾

Za takmičenju u Sarajevu bilo je predviđeno : Izvestilac Saveznog prosvetnog odbora za muziku održao bi 27 juna 1934. zbor na pozornici Narodnog pozorišta. Na zboru su trebali da prisustvuju svi predsednici muzičkih odseka i svi kapelnici; Muzike i fanfare takmičile su se u Narodnom pozorištu. Utakmica je počinjala redom : Virovitica, Vinkovci, Stolac, Orašac, Biograd na moru, Split, Đenović, Novi Vinodolski, Dubrovnik, Daruvar, Slatinski Radenci, Veliki Bečkerek, Mala Nedelja, Soko Banja, Središće ob Dravi, Senjski rudnik, Senta, Petrinja, Prilep i Sarajevo. Takmičari su izvodili : Sokolski pozdav, Zadanu kompoziciju i Slobodno izabranu kompoziciju. Tamburaški zborovi bačkog i sisačkog sistema takmičili su se u dvorani Srpskog pevačkog društva „Sloga”. Na utakmici su išli redom Kasindo, Kotor varoš, Svodna, Čučerje, Turan, Kamensko, Otok, Ivanec, Srpske Moravice, Jarkovac, Kula, Maslovare, Ada, Tešica, Veliki Bečkerek, Srbobran i Banjaluka. Guslari su se takmičili u dvorani Srpskog pevačkog društva „Sloga” i to redom : Kasindo (2 guslara), Donje selo (1 guslar), Selo Topola (2 guslara) i Suvido (4 guslara). Pobednici su učestvovali na svečanoj akademiji u Narodnom pozorištu. ⁽¹¹⁾

U Starešinstvu Sokolskog društva u Petrinji 1934. bili su Starešina dr. Josip Nemec, zamenik Frane Longino, tajnik Ivan Sosić, zamenik Vladimir Nemec, predsednik prosvetnog odbora Đuro Kraljek, načelnik Antun Štingl, I zamenik Vilko Bobinac, II zamenik Rudolf Srnak, načelnica Bosiljka Gazibara, I zamenica Dragica Čalić, II zamenica Slava Vujanić. Članovi uprave bili su : Nikola Babić, dr. Gustav Boltek, dr. Dragan Cekuš, Stjepan Gregurinčić, Stjepan Križanić, Mihajlo Lukanac, Josip Matagić, Bonifacije Srnak, Nikola Tomić i Matija Vlatković. Zamenici su bili : Josip Čarić, Dušan Jasić, Marko Longino, Vladimir Nemec, Ivan Nemec, Bogdan Šepa, dr. Bogdan Vorkapić i Ljubomir Zec. Revizori su bili : Ivan Kostinčer, Ferdo Fridrih i Nikola Turković. Zamenici su bili : Dragutin Ber i Matija Filjak. U Sudu Časti bili su: Dr. Pavao Boflek, dr. Svetozar Jovanović, dr. Simeon Krunić, Pero Pavičić i Josip Vrbanić. Zamenici su bili : Dr. Zdenko Horvat i Ivan Lesić. ⁽¹²⁾ Film „Oj letni sivi sokole “ prikazan je 1938. u Petrinji. ⁽¹³⁾

Uz sokolsko društvo delovali su Dobrotvorna zadruga Srpkinja Petrinja i Ženska udruga Petrinja. ⁽¹⁴⁾ Sokolsko društvo Petrinja delovalo je do Aprilskog rata 1941. U NDH društvo je bilo zabranjeno a sokoli su bili progonjeni od ustaša.



Napomene :

1. Statistika, uredio Dr. Milan Metikoš, „Srpski Sokolski Kalendar za godinu 1914”, štampa srpske štamparije u Zagrebu;
2. „Sokolsko veče u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, decembar 1923, br. 3, str. 48;
3. „Proslava 1.decembra u Petrinji”, „Sokolski dom u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, januar 1924, br. 1, str. 16;
4. „Skupština sokolskog društva u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, februar-mart 1924, br. 2-3, str. 17;
5. „Peto Sokolsko veče u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, februar-mart 1924, br. 2-3, str. 17;
6. „Slet krajiškog okružja zagrebačke župe”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, juli 1924, God. III, br. 7, str. 186;
7. „Šesto Sokolsko veče u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, Novembar 1924, br. 11, str. 304;
8. „Skupština sokolskog društva u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, april-maj 1925, br. 4 i 5, str. 88;
9. „Sokolsko društvo u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, maj 1926, br. 5, str. 92, 93;
10. „Proslava Vidovdana u Petrinji”, „Sokolski vjesnik župe zagrebačke”, Zagreb, august-september 1926, br. 8 i 9, str.172;
11. „Muzičke utakmice u Sarajevu”, „Sokolska Prosveta”, Novi Sad, juni 1934, br. 6, str. 257, 258;
12. Uredio Ante Brozović, „Sokolski zbornik“, Godina I, Beograd 1934, str. CLV;
13. „Izveštaj o radu Uprave Saveza Sokola Kraljevine Jugoslavije za godinu 1938 podnet na IX redovnoj glavnoj skupštini Saveza Sokola Kraljevine Jugoslavije 23.aprila 1939 godine”, str. 73;
14. „Izveštaji o radu glavnog odbora kola srpskih sestara u Beogradu, Njegovih odbora u zemlji i srodnih društava za 1939/1940 poslovnu godinu”, „Vardar XXX Kalendar Kola Srpskih Sestara za prostu 1941 godinu”, Beograd 1940, str.7, 8, 20;