BEOGRAD - U trećoj epizodi serijala "Dubina zločina", koji govori o logorima za decu u Nezavisnoj državi Hrvatskoj, saznaćete gde su završili i kakvu su sudbinu doživeli srpski mališani koje je iz tih logora izbavila Diana Budisavljević.
Nakon završetka rata mnoga od te dece nisu imala gde i kome da se vrate jer su im domovi bili porušeni, a roditelji pobijeni.
Decu, čiji su roditelji preživeli logore u Nemačkoj i NDH posle rata bilo je teško vratiti i povezati sa svojima jer je hrvatska OZNA uništila deo Dianine kartoteke sa ključnim podacima na osnovu kojih bi se mogao pronaći trag i utvrditi identitet te dece.
Većina tih mališana je nakon izbavljenja iz logora smeštena u katoličke porodice u kojima su dobili nova imena i prezimena. Neki od njih otkrivali su svoj identitet i srpsko poreklo tek posle 15 ili 20 godina nakon rata, kao na primer glumica Božidarka Frajt ili Zorka Delić Skiba i Brigita Knežević koje o tome svedoče u ovoj emisiji.
Kvadratura kruga - Dubina zločina 3. deo
Kvadratura kruga - Dubina zločina 2. deo
Kvadratura kruga - Dubina zločina 1. deo
Ove godine navršilo se sedam decenija od zatvaranja poslednjih koncentracionih logora u Nezavisnoj državi Hrvatskoj koja je jedina u svetu imala i logore za decu.
U dečjim logorima u Sisku, Jasenovcu, Jastrebarskom, Staroj Gradiški i Metajni na Pagu stradalo je 23.500 srpske dece čija je imena, prezimena, mesto rođenja i poreklo popisao Dragoje Lukić i sam dete logoraš. Lukić je 40 godina istraživao ustaške zločine nad srpskom decom a taj njegov spisak ubijene i umorene dece u logorima u NDH danas se čuva u Muzeju žrtava genocida u Beogradu.
Autor emisije Kvadratura kruga, Branko Stanković, kroz tri emisije pod nazivom "Dubina zločina" , otkriva na koje su sve načine stradala deca sa Kozare i Potkozarja u ustaškim logorima.
Za šest meseci koliko je trajalo istraživanje, Stanković je pronašao mnoštvo fotografija, dokumenata, čak i snimaka iz filmske arhive NDH koji svedoče o zločinima nad srpskom, jevrejskom i romskom decom koje su sprovodile ustaše za vreme Drugog svetskog rata.
Tokom snimanja Stanković je, između ostalog, posetio i Donju Gradinu najveće srpsko stratište i najveće dečje groblje na svetu. Donja Gradina je bila likvidacioni centar logora Jasenovac, Uštica i Mlaka u kojima je stradalo 19.432 dece, od čega je 12.113 srpske nacionalnosti.
Ante Dumbović aktivista Crvenog križa NDH tokom 1942. godine u dečjem logoru u Sisku načinio je 800 fotografija umorene srpske dece, koje svedoče o paklu kroz koji su prošli srpski mališani zatočeni u tom logoru.
Autor ovog serijala uspeo je da pronađe i preživelu decu iz svakog od tih logora u NDH koja su danas starci ali su njihova sećanja na stradanja u tim logorima još sveža i bolna.
Broj stradale srpske dece u ustaškim logorima tokom Drugog svetskog rata bi sigurno bio veći da nije bilo Diane Budisavljević, Austrijanke udate za Srbina, koja je uspela da spase 12.000 dece iz dečjih logora u Sisku, Jastrebarskom, Jasenovcu i Staroj Gradiški. Dianinoj akciji spasavanja srpske dece, Stanković posvećuje poslednju emisiju u serijalu "Dubina zločina", u kojoj otkriva šta se nakon Drugog svetskog rata dogodilo sa većinom te dece koju je spasla Diana.
BEOGRAD - U trećoj epizodi serijala "Dubina zločina", koji govori o logorima za decu u Nezavisnoj državi Hrvatskoj, saznaćete gde su završili i kakvu su sudbinu doživeli srpski mališani koje je iz tih logora izbavila Diana Budisavljević.
