Rad obnovljenog Sokola

Kad je došlo do obnove višestranačja početkom devedesetih godina 20 veka sokoli su prešli iz ilegale pod vlastima SFRJ u legalni rad. U Beogradu je obnovljen Savez Sokola 1992. U tadašnjoj Bosni i Hercegovini obnovljen je rad Srpskog sokola. Našli su se u najtežim okolnostima usled rata nastalog razbijanjem Jugoslavije. Nisu klonuli, nego su nastavili svoj rad. Uprkos plimi šovinizma nastojali su da sarađuju sa ostalim slovenskim narodima, smatrajući da tako najbolje služe interesima svog naroda. Na skupštini ujedinjenja Saveza srpskih sokola 15 septembra 2009 godine u parohijskom domu Hrama sv, Save u Beogradu usvojen je naziv Savez srpski soko.(1) Uz njega deluje i Sokolski savez Srbije.

Vidovdanski sletovi obnovljeni su u poslednjoj deceniji kroz Vidovdanske sportske dane. Održavani se pod pokroviteljstvom MSP i Uprave za saradnju sa dijasporom i Srbima u regionu. Vidovdanski sportski dani održani su 27.6.2024. na području Rume, Vrdnika i Jaska. Učestvovali su članovi borilačkih klubova iz Srbije i Srpske : Kalist, Petors, Kangal, Arhangel, Ruma, Deveta četa sa Pala i takmičari iz kluba „Goran Ostojić” koji je bio organizator. Sokole je predstavljao starešina Saveza srpskih sokola Jevđa Jevđević a učestvovali su sokoli iz Ćuprije, Inđije, Sremske Mitrovice i Rekovca. Prikazani su kik-boks i savate, a održana je trka od Vrdnika do Jaska i nazad. Učesnici sportskih dana slikali su se ispred Sremske Ravanice. Dejan Gavrilović, predsednik Sportskog udruženja „Goran Ostojić” istakao je da je cilj da se „okupljanja kod Sremske Ravanice omasove i nastave u duhu sokolskih temelja, koje je postavio dr Laza Popović”.(2)

Priređeni su Vidovdanski sportski dani juna-jula 2025. Učesnik Vladan Vukašinović istakao je na Fejsbruku 25 jula 2025. da je “20 jula, mitropolit sremski Vasilije osveštao spomen ploču posvećenu dr. Lazi Popoviću i 120-godišnjici sokolskih sletova (od 1905), kao i zastave Sokolske župe Beograd i Sokolske sekcije DIF. Zastave koje su bile dar Pokrovitelja Srpskog Sokola prestolonaslednika Aleksandra, predao je starešina saveza Srpski Soko i Župe Beograd brat Jevđa Jevđević profesorima fakulteta sporta i fizičkog vaspitanja Univerziteta u Beogradu, prof. dr Dejanu Gavriloviću i prof. dr Vladimiru Miletiću za Sokolsku sekciju fakulteta. Ovom prilikom održano je predavanje na temu Soko i doprinos dr Laze Popovića sokolstvu, uručene su povelje pojedincima, a posle osveštenja i sokolske aktivnosti u banji Vrdnik”. (3) Osvećenju su prisustvovali sportisti Karate kluba Zvečan sa Kosova i Metohije, studenti Fakulteta sporta i fizičkog vaspitanja Univerziteta u Beogradu, kadeti Vojne akademije, članovi borilačkih klubova Kalist iz Beograda, Banat iz Zrenjanina, Arhangel iz Šimanovaca, Rume, Kosmaja, Batajnice, Kangala sa Novog Beograda, Avale iz Beograda i “Gorana Ostojića”. Članovi Saveza srpski soko bili su iz Niša. Aleksinca, Sremske Mitrovice, Inđije, Rekovca, Topole, Beograda i Sokolske sekcije DIF, ... . Predavali su profesor Univerziteta u Nišu dr Nenad Živanović, i profesori Univerziteta u Beogradu dr Slađana Mijatović, dr Vladan Vukašinović i dr Vladimir Miletić. Veće Fakulteta sporta i fizičkog vaspitanja Univerziteta u Beogradu odlučilo je da postavi ploču dr. Lazi Popoviću na konaku manastira Ravanica u Vrdniku. Svečanost je organizovana povodom Vidovdanskih sportskih dana, pod Upravom za saradnju sa dijasporom i Srbima u regionu Ministarstva spoljnih poslova. (4) Na otvaranju govorio je u ime fakulteta profesor dr Vladimir Miletić, a posle njega dr Nenad Živanović zamenik starešine Saveza Srpski Soko.

U sali DIF-a u Košutnjaku u Beogradu priređen je humanitarni trening „V svetosavski sokolski dan- borenje 2026” uz učešće više od 300 sportista i rekreativaca iz svih krajeva Srbije. Profesor dr. Milan Matić je otvorio trening. Klubovi koji su učestvovali bili su : Kalist, Vorior, BK Partizan, BK Despot Stefan, Petros, Kažem Mai Tai, Daimio Dojo, Fajt haus, NS, KBK Golijat, Kangal, Sinđelić, Striker, Regrut, Boks Zemun-Pinki, KBK Bor, Fajt fit, Akademija Vitez, KBK Novi Beograd, KBK Vajt siti, Topić tim, Boks fokus, Boks Rusters, Boksing haus, Avala tim, Boks Cilj, Momentom Mori, Oktagon, Pro kik i Goranh Ostojić. Posle završenog humanitarnog treninga studenti Fakulteta sporta i fizičkog vaspitanja Univerziteta u Beogradu i članovi Sokolske sekcije „DIF” posetili su Kosovo i Metohiju. Vuk Ilić i Dušan Kosmovski su prikupljena sredstva sa treninga predali manastirima Ceranjska Reka u blizini Leposavića, Brnjak iznad jezera Gazivode i Dečana. Prilikom posete pomogli su im članovi Karate kluba „Zvečan” iz Zvečana. (5) Srpski sokoli su prešli iz ilegale u legalnost 1992 godine. Suočili su se sa razbijanjem Jugoslavije, ali nisu klonili duhom, nastavili su svoj rad i nastojali su da pomognu ugroženom stanovništvu.

Saša Nedeljković
član Naučnog društva za istoriju zdravstvene kulture Srbije

Napomene :

1. „Savez srpski soko”
2. L.S, „Vidovdanski sportski dani i 120 godina od osnivanja Srpskog sokola u Sremskim Karlovcima”, „Politika”, Beograd, 27. jun 2024;
3. Vladan Vukašinović (25.jul 2025) – Fejsbruk;
4. D. Gavrilović, “Spomen-ploča dr Lazi Popoviću u Vrdniku”, „Politika”, Beograd, 27.jul 2025, “Sport” str. 18;
5. D. Gavrilović, „Posle humanitarnog treninga difovci posetili Kosovo i Metohiju”, „Politika”, Beograd, 27 februar 2026, str. 8;