Monodrama o Savi Mrkalju u Busijama i Glini

BUSIJE - U Parohijskom domu u Busijama u sredu 14. maja 2025. godine od 18 sati biće izvedena monodrama „Slušaj kako govorim – Sava Mrkalj“ autorke Gordane Ilić Marković u režiji Dušana Aškovića. Savu Mrkalja, reformatora srpske ćirilice i srpskog jezika, tumači gluma Dejana Stojaković. Monodrama je realizovana zahvaljujući ideji glumca Tihomira Stanića koji se za Mrkaljev život zainteresovao kada ga je igrao u seriji o Vuku Karadžiću.

Ova predstava se u Busijama igra u okviru „Dana svetih Ćirila i Metodija“.

Već sledeće večeri, 15. maja 2025. godine od 17 sati, predstava će biti izvedene u Glini u prostorijama novog i nedavno otvorenog Srpskog kulturnog centra „Josif Runjanin“ u okviru manifestacije „Mjesec otvorenih vrata“.

Da podsjetimo Sava Mrkalj, prvi reformator srpske ćirilice, rođen je 1783. godine u Sjeničaku, na Kordunu u tadašnjoj Vojnoj krajini, a umro je u Beču 1833. godine. Reformisao je ćirilicu, koja je imala 46 slova, na taj način što je sveo na 29, od kojih je 25 slova u upotrebi u današnjoj srpskoj azbuci. U svom djelu „Salo debeloga jera libo azbukoprotres“ štampanom u Pešti 1810. godine zalagao za reformu tadašnjeg pravopisa i tražio primjenu fonetskog pisma baziranog na narodnom jeziku i pravilima „za jedan glas samo jedan znak“ i "piši kako govoriš".

Ovim idejama uticao je na Vuka Karadžića koji je u Pismenici 1814. godine upotrebljujući Mrkaljevu azbuku napisao: “Ja sada ovdje, imajući za namjerenje uspjeh srpskoga knjižestva, ne mogu druge azbuke upotrebiti nego Merkailovu, jerbo za srpski jezik lakša i čistija ne može biti od ove”.

Mrkalj je bio i pjesnik i najmanje tri njegove pjesame uvrštene su u antologije srpske poezije. Rođen je 1783. godine u Sjeničaku na Kordunu, a umro je 1833. godine u Beču.

S. Dančuo