Monodrama o Savi Mrkalju u Kanadi

Monodrama „Slušaj kako govorim Sava Mrkalj“ u izvođenju Dejana Stojakovića prvi put će biti prikazana i na američkom kontinentu. Kako saznajemo od glumca Stojakovića, koji se sa beogradskom pozorišnom trupom nalazi na kanadskoj turneji sa dečjom predstavom „Mačak u čizmama“, u Kanadi će odigrati i više predstava koje govore o djelu i životu ovog slavnog reformatora srpske ćirilice i jezika.

Prva predstava će biti u subotu 29. novembra 2025. godine u Hamiltonu u sali srpske crkve Svetog Nikole. U ovom i okolnim kanadskim gradovima živi velika zajednica doseljenih Kordunaša, koji su i do sad pokazali interesovanje za djela slavnog zemljaka. Druga predstava će biti izvedena u četvrtak 4. decembra u Kičeneru, a u petak 5. decembra 2025. godine na drugom kraju Kanade, u Edmontonu takožđe u prostorijama srpske crkve Svetog Save.

Ova igranja počinju u 20 sati po završetku predstave za djecu.

Po povratku iz Kanade do kraja godine monodrama će biti izvođena u Pančevu i Subotici, a očekuju se gostovanja u Crnoj Gori i Norvškoj.

Monodrama „Slušaj kako govorim Sava Mrkalj“ koju je napisala Gordana Ilić Marković, režirao je Dušan Ašković, a glumi Dejan Stojaković do sada je izvođena u Srbiji, Hrvatskoj, Austriji i Italiji.

Sava Mrkalj je bio prvi reformator srpske ćirilice, rođen je 1783. godine u Sjeničaku, na Kordunu u tadašnjoj Vojnoj krajini, a umro je u Beču 1833. godine. Školovao se u Plaškom, Zagrebu i Pešti. Bio je poiglota i samtra se jednim od najobrazovanijih Srba svoga vremena.

Ćirilicu, koja je imala tada 46 slova, reformisao je na taj način što je sveo na 29, od kojih je 25 slova u upotrebi u današnjoj srpskoj azbuci. U svojim djelima zalagao za reformu tadašnjeg pravopisa i tražio primjenu fonetskog pisma baziranog na narodnom jeziku i pravilima „za jedan glas samo jedan znak“ i "piši kako govoriš".

Ovim idejama uticao je na Vuka Karadžića koji je u Pismenici 1814. godine upotrebio Mrkaljevu azbuku.

Mrkalj je bio i pjesnik i najmanje tri njegove pjesame uvrštene su u antologije srpske poezije. Smatra se začetnikom fonetike u srpskoj nauci i osnivačem jamba u srpskoj poiziji.

S. Dančuo