Pojavilo se drugo izdanje knjige "Bilo jednom na Baniji" Miloša Kordića

BEOGRAD - Ovih dana pojavilo se drugo izdanje knjige „Bilo jednom na Baniji“ Miloša Kordića, u izdanju „Info Rasa“ d.o.o iz Beograda.  

Knjiga sadrži brojne zapise autorovih “osjenčenih sjećanja i blagih podsjećanja” na nekadašnji život na Baniji (onaj život koji je on živio i proživio, s tek povremenim „ulascima“ u zbivanja iz Drugog svjetskog rata i građanskog rata u Hrvatskoj, devedesetih godina), zatim zapise o mnogim poznatim i nepoznatim ljudima Banije (i ženama, naravno), učiteljima, nastavnicima, profesorima, ljekarima, narodnim herojima (da li su Vasilj Gaćeša i Nikola Demonja poginuli od neprijatelja ili od ruke „svojih“?), o autorovim školskim drugovima, o slikarima, piscima, knjigama, zapis o posjeti predsjednika Tita Baniji 1967. godine (doček u Kostajnici i ručak u Dvoru na Uni), zapise o susretima sa nekadašnjim rukovodiocima, narodnim herojima, generalima...

U knjizi je pobrojano 38 najviših vrhova Banije: od Prisjeke na Šamarici i Ljubine na Trgovskoj gori do Patanke na Trgovskoj gori i Rovova na Šamarici (navedena je njihova visina i u kojoj se banijskoj gori nalaze), opisani su vidici s nekih od visova: Vinodol (iznad Jošavice, Gornje Mlinoge i Dejanovića), Djed (iznad Kostajnice), Lebrenica (iznad Dvora na Uni), Lipova glava (kod Žirovca), Osječenica (iznad Goričke), bjelničko i šušnjarsko groblje, tu su zapisi o stranama (Vignjište, Patrešić kosa, Vergijina strana), pobrojane su rijeke i rječice (gdje izviru i uviru, njihova dužina, pritoke), potoci i neka vrela, pa zapisi, a između ostalih, o sajmu (ponedjeljkom) u Kostajnici, o doživljaju nadošle i podivljale rijeke Une, o selu Čavlovici (opština Dvor), o konjima i samarici, o prvom i jedinom viđenom magarcu na Baniji – u Bojni (opština Glina), o rječici Petrinjčici, zapisi sa Šamarice, i tako dalje. (Kod nabrajanja autor se ogradio od toga da je to sve, da su to svi… kad je u pitanju ono što se nabraja – kod svega što se nabraja na kraju su tri tačke. Jer je sasvim sigurno da ima još.)   

Tu su imena (od najstarijih Avakuma i Aleksije do najnovijih Stefana i Tihomira, od najstarijih Ane, Anđe i Anđelije do najnovijih Une, Hristine i Cvetane), prezimena (od Abramovića i Avramovića do Šućura i Šušnjara) i brojni nadimci (od Age i Ade do Šuce i Šuškala, od Aje i Ajdare do Špurce i Štrampe) – sve se odnosi na banijske Srbe, zatim su tu sela i gradovi (od Babine Rijeke i Balinca do Šegestina i Šibina), zatim banijske poslovice i izreke (na primjer: “Al se ukrasio”, što znači: napio se; tu su i Vukove poslovice koje je sakupljao i po Baniji), kletve i proklinjanja (na primjer:“Đavo s tobom glognje mlatjo!”), ima dosta ojkača (na primjer: “Moj me dragi sa još dvije vara, / takvom loli niđe nema para.”), originalnih psovki i njima bliskih izraza (na primjer: “Mi na tegli crtamo jabke, a vi na tegli koblu!”) …

U ovo, drugo izdanje, koje je doživjelo tek neke sitne izmjene, ispravke, kraćenja, dopunjavanja, autor je uvrstio i recepte starih banijskih jela, pa su tu: žganjci, žličnjaci, kiselo mlijeko (varenika) s podmetom, knedle sa šljivama, krumpir na sapu, ljevuša, palačinke zapečene u rolu (rerni), prežgana juva, sir iz saka, skrob, tarana, tučeni sir, hladetine (ladetine, pihtije), cicvara i šen.

Slijedi i zapis o tome šta su jeli težaci (kosci, žeteoci, kopači kukuruza, razni majstori), a šta ukućani. Zatim je tu i opis koljevine, s tim da je detaljnije opisano kako se šta radi: od pravljenja kobasica (krvnih i mesnih) do sušenja.  

U knjizi je autor sakupio i nastojao da objasni više od 4.000 mlađim čitaocima nepoznatih, a nekima manje poznatih riječi, izraza, naziva... u govoru banijskih Srba... I tako dalje.