Predlog za nazive ulica po oslobodiocu ustaškog dječjeg logora u Jastrebarskom

Gradovima Somboru i Banjoj Luci, te opštinama Inđija i Stara Pazova, Udruženje invalida, boraca i veterana i časopis „Srpski ratnik“ uputili su prijedlog da jedna od ulica ponese ime Nikole Vidovića.

U obrazloženju se navodi da je Vidović komandovao jedinicom kordunaških boraca koja je 26. avgusta 1942. godine oslobodila 727 srpske djece iz ustaškog dječjeg logora u Jastrebarskom. Ova akcija bila je jedna od najhumanijih vojnih operacija tokom NOB-a. Među oslobođenom djecom neki od boraca pronašli su i svoje bliske rođake.

Ustaški logor za djecu u Jastrebarskom osnovan je 12. avgusta 1942. godine u dvorcu Erdedi, a djeca su bila smještena i u štalama i barakama. U logor, kojim su upravljale hrvatske katoličke časne sestre, dovedena su nasilno odvojena djeca od roditelja sa Kozare, Banije, Korduna i Like, najčešće poslije ustaških, ali i njemačko-italijanskih ofanziva na te krajeve, većinski naseljene srpskim stanovništvom. Od višemjesečnog izgladnjivanja, bolesti, batina i torture, u samo nekoliko mjeseci umrlo je 486 djece.

Nikola Vidović rođen je 1917. godine u selu Stipan na Kordunu, a umro je u Beogradu 2000. godine. Poslije prvih ustaških pokolja Srba na Kordunu, u Veljunu i Glini, u maju 1941. godine organizovao je srpski narod na otpor ustaškom, ničim izazvanom, teroru. U ustaškoj ofanzivi na Kordun krajem 1941. godine, kojom je lično komandovao Ante Pavelić, sa partizanskom jedinicom štitio je odstupnicu narodnom zbjegu od preko 15.000 srpske nejači, koja je spas od ustaškog noža pronašla u šumama Petrove gore.

Komandujući Prvom kordunaškom brigadom (koja je kasnije dobila naziv Četvrta kordunaška brigada), tokom marša prema Žumberku, sa više od 500 boraca, 26. avgusta 1942. godine oslobodio je ustaški dječji logor u Jastrebarskom kod Zagreba i spasio 727 djece sa Kozare, Banije, Like i Korduna. Tokom akcije, na željezničkoj stanici oslobođeno je i više od 60 zatočenika iz vagona spremnih za transport u Jasenovac.

Nikola Vidović je poslije Drugog svjetskog rata obavljao više dužnosti u Personalnoj upravi i Upravi za pozadinu JNA. Bio je savezni poslanik sa Korduna za opštinu Vrginmost i član Predsjedništva SUBNOR-a. Za narodnog heroja Jugoslavije proglašen je 20. decembra 1950. godine.

U Udruženju „Srpski ratnik“ navode da su se odlučili za gradove i opštine u kojima živi značajna zajednica Kordunaša, među kojima su i potomci boraca – oslobodilaca, ali i potomci djece zatočene u logoru.

U Beogradu je odnedavno ulica pored Memorijalnog centra Staro sajmište dobila naziv po Nikoli Vidoviću.

S. Dančuo