masline
BEOGRAD
- Nedavno su nepoznati počinioci srpskim povratnicima u Biljanima Donjim kod Benkovca posekli 112 stabala maslina, starih desetak godina. Desilo se to u vreme komemoracija žrtvama Vukovara i Škabrnje.

Retki meštani Biljana Donjih, do rata devedesetih etnički čistog srpskog sela, s obzirom na vreme i način (ne)dela, sumnjaju da su mogući počinioci iz susedne Škabrnje. Naime, seča tolikog obima morala je biti unapred isplanirana, u kojoj je učestvovalo više osoba, koji su morali biti od mržnje besni i obesni. Vest o ovom događaju telefonom sam dobio drugog dana po otkrivenoj seči i prosledio je medijima. U toku istog dana stigle su i fotografije “masakriranih” maslina, koje su objavili neki beogradski elektronski mediji, što su preuzeli i hrvatski. Tačnost informacije potvrdio je portparol zadarske policije objašnjavajući da o događaju javnost nije “izviještena” jer se radi o oštećenju tuđe stvari, koja ni inače nisu predmet policijskih izveštaja, uz uobičajenu floskulu da je istraga u toku i da još ne raspolažu sa podacima o počiniocima i mogućim motivima.

Navikli smo da hrvatska policija retko kada otkrije napadače na Srbe i njihovu imovinu, pa me ne iznenađuje da ne raspolažu sa podacima o počiniocima i mogućim motivima. Ali mi inteligenciju vređa tvrdnja da se radi o oštećenju tuđe stvari koja nisu predmet policijskih izveštaja. Vređa me zbog toga što je u pitanju maslina i to ne jedna već 112 stabala. A maslina nije obična stvar. Ona je mnogo više od toga.

Maslina je vrlo stara biljna vrsta čije su plodove, od kojih se dobija ulje, sakupljali ljudi još u mlađe kameno doba, o čemu svedoče arheološki nalazi stari više od 9.000 godina. Prva stabla su kultivisana i posađena prije 5 do 6 hiljada godina na području Mesopotamije, Sirije i Palestine, odakle se proširila i Mediteranom.

U staroj Grčkoj masline su bile vrlo važne što svedoči i Solonov zakonik, po kojem je bilo zabranjeno poseći više od dva stabla godišnje u masliniku, a ko bi prekršio ovaj zakon bio je kažnjen oduzimanjem imovine, proterivanjem ili smrću. Herkules je imao toljagu od maslinova drveta, Odisej je maslinovim kocem oslepio Kiklopa… Maslina se spominje i u Bibliji. Mojsije je maslinare oslobodio obaveze ratovanja, a na mnogim slikama anđela koji nagovešćuje Hristovo rođenje, anđeo u ruci drži maslinovu grančicu. Golubica koja se nakon potopa vratila na Noinu arku u kljunu je nosila maslinovu grančicu. Hrist je svoje zadnje sate života proveo u masliniku na Maslinskoj gori.

I u Dalmaciji se masline uzgajaju vrlo dugo. Već nekoliko vekova prije Hrista rimski pisci spominju i hvale dalmatinsko maslinovo ulje. Iz rukopisa koji potiču iz 11. veka i kasnije, uočljivo je da su vlasnici dalmatinskih zemalja nametali zemljoradnicima dužnost da po “starinskom običaju” posade određeni broj maslina. Ovi starinski običaji u 13. veku postaju ozakonjeni u svim statutima primorskih gradova. U nekim se krajevima momku nije dopuštala ženidba dok nije posadio propisani broj maslina. U vreme kada je Mletačka Repubilka zagospodarila delom jadranskog primorja, mletački senat je 1565. izdao naredbu da se se oni, koji bi nasade oštećivali, imaju kazniti globom ili izgonom u trajanju od 10 godina.

Maslina je i dugovečno drvo, o čemu svedoči “Sveta maslina” u Jerusalimu, koja je vezana za Hristov grob i Maslinsku goru, kao i ona još starija u Atini, pod kojom je sedeo i razmišljao Platon. Jedna od najstarijih maslina na Sredozemlju nalazi se na magistralnom putu Bar – Ulcinj, stara više od 2.000 godina. Narodna predanja govore i o prokletstvu koje bi zadesilo svakog ko je pokušao da uništi ili poseče Staru maslinu. Tu su, prema legendama, bolesni nalazili leka, a siroti utehu. Mladi su se venčavali, a svatovi kolo igrali oko Stare masline radi zdravog poroda. I kralj Nikola Petrović je uveo pravilo da se nijedan Crnogorac ne može oženiti dok ne zasadi određeni broj maslina.

Dakle, maslina zaista nije obična stvar, kako to tvrdi portparol zadarske policije. U svim predhodnim režimima, i prije i poslije Hrista, oskrnavitelji maslina bili bi žestoko kažnjeni, izgnanstvom a možda i smrću. A danas, dvehiljadeosamnaest godina po Hristovom rođenju, u hrvatskoj državi, članici Evropske unije, seča 112 maslina se smatra štetom na običnoj stvari. Ne bi me začudilo da se počinioci i ne traže, jer ako se ne pronađu ostaće nepoznat i motiv.

Velika je ironija što je vlasnicima “masakriranog” maslinika i njihovim sunarodnicima upravo preko drveta, koje je vekovni simbol mira, ljubavi i prijateljstva, poslana poruka mržnje i netolerancije.
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!


Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove portala Banija Online. Ukoliko prenosite ovaj tekst na drugi sajt, a Banija Online je naznačena kao izvor / autor teksta, molimo da i to prenesete po mogućnosti sa linkom ka izvornom tekstu.
reklamirajte se cbc