savo
BEOGRAD - Konačno je odbrana Dragana Vasiljkovića alijas Kapetana Dragana, 4. januara ove godine dobila prvostepenu presudu, kojom ga je splitski Županijski sud još 26. septembra 2017. proglasio krivim za četiri dela ratnog zločina iz dva događaja, izrekavši mu jedinstvenu kaznu od 15 godina zatvora, dok ga je za treći događaj (kamp Bruška) oslobodio u nedostatku dokaza.

Pošto sam više puta javno izjavljivao da za nijednu inkriminaciju iz optužbe nema dokaza za osuđujuću presudu (pogledajte moj tekst „Vasiljković i Glavaš, dva merila hrvatskog suda“, objavljen u ovoj rubrici 13. novembra 2017), živo me je interesovalo na koji način i kakvim argumentima će pretresno veće obrazložiti osuđujuću presudu.

I nakon pročitane presude, mišljenje nisam promenio. A evo i zašto:

Nije ni bilo sporno da je na kninskoj tvrđavi u junu i julu 1991. godine bio privremeni zatvor za zarobljene pripadnike hrvatskih oružanih snaga, koji je bio smešten u objektu zvanom Barutana. I kad ih je bilo najviše, broj nije prolazio 10 zarobljenika. Svi saslušani zarobljenici opisivali su kako je prostorija bila neuslovna (mala, vlažna i bez sanitarnog čvora), te da su ih čuvari zlostavljali na razne načine.

Nesporno je i da je u isto vreme na toj tvrđavi boravio i KD sa svojim kursistima. On tvrdi da nije ni osnovao zatvor niti su on i njegovi kursisti imali bilo kakvu nadležnost nad njima. Njegovu tvrdnju potkrepili su svedoci odbrane, među kojima i tadašnji načenik SUP-a Knin, Milenko Zelembaba, koji decidirano tvrdi da je zatvor bio u nadležnosti policije.

Pretresno veće ne veruje svedocima odbrane zbog navodne pristrasnosti, ali zato veruje zarobljenicima, jer su njihovi iskazi uverljivi. Iz takvog stava suda proizilazi da su zarobljenici, koji su, kako sami navode živeli u veoma lošim uslovima, bolje znali komandnu zatvorsku strukturu nego najodgovorniji ljudi sa srpske strane.

Sud pravi još jednu „pravnu bravuru“ i zarobljenike deli na policiju (šest) i civile (tri) „za koje se sumnjalo da sudeluju u organizovanju oružanog otpora“ i izvodi zaključak da su u pitanju dva odvojena ratna zločina, jedan nad ratnim zarobljenicima a drugi nad civilima, svaki „težak“ po pet godina zatvora. To je po komandnoj odgovornosti – znao je što rade njegovi potčinjeni ali ih nije sprečio. A poseban „pravni biser“ je zaključak da je počinio još jedno delo ratnog zločina tako što je jednog zarobljenika ošamario a drugog udario nogom po licu, od čega mu je potekla krv iz nosa. Iako se ne navode bilo kakve povrede, ovi udarci su okvalifikovani kao još jedno delo ratnog zločina protiv ratnih zarobljenika „teško“ daljnjih pet godina zatvora.

Sve da su se ovi udarci desili, postavlja se pitanje da li se u takvim radnjama stiču obeležja krivičnog dela ratnog zločina? Ovo je, po mom mišljenju, čisto karikiranje ratnog zločina kao jednog od najtežih krivičnih dela.

Sud ga je proglasio krivim i za događaj u Glini od 26. jula iz iste godine. Prema utvrđenju suda, KD je kriv što je komandovao udruženim snagama „agresorskih pripadnika srpskih paravojnih jedinica protustavne tvorevine ‘SAO Krajine’ kao i JNA“ tako što je „izradio plan napada na policijsku stanicu u Glini, te prigradsko naselje Jukinac i selo G. Viduševac, s ciljem njihovog zauzimanja…“ a u akciji su: osvojena policijska stanica bez ljudskih žrtava; u Jukincu, kojeg je branilo 30 policajaca, oštećene su 24 kuće, jedan civil, koji je za vreme pucnjave prelazio cestu, i jedan nemački novinar, koji je, uprkos upozorenjima hrvatskog kolege, kolima jurio u unakrsnu vatru, smrtno su pogođeni hicima iz vatrenog oružja sa protivničke strane, dok je jedan civil ranjen od gelera granate, koje je takođe došla sa suprotne strane; u selu G. Viduševac, gde se nalazilo od 25 do 30 hrv. Gardista i policajaca, topovskim granatama oštećene su škola, u kojoj je bilo „nešto“ gardista, te obližnja crkva i dve kuće; stanovništvo je tog i narednog dana napustilo Jukinac dok su G. Viduševac počeli napuštati. I ovo delo je kvalifikovano kao ratni zločin nad civilnim stanovništvom, „teško“ osam godina zatvora.

Sve da se događaj desio kako je opisan u dispozitivu presude, postavlja se pitanje može li se ovakva inkriminacija podvesti pod ratni zločin? Može, ako se pođe od premise, kao što i čini splitski sud u ovom slučaju, da sve što uradi „agresorska strana“ ulazi u sferu ratnih zločina.

Ovakva inkriminacija bi se, i po opisu iz presude, mogla okvalifikovati kao oružana pobuna, na što upućuju i na desetine provedenih dokaza. Međtuim, ovakva kvalifikacija je izbegnuta pošto je delo oružane pobune pod amnestijom.

Siguran sam da će odbrana uložiti žalbu na ovu presudu. Skoro sam siguran i da će VS RH, uz sve rezerve koje ima prema hrvatskom pravosuđu, ukinuti ovu presudu. Ako ne zbog KD, ono zbog blamaže koju će, širom sveta u stručnim krugovima,

izazvati ova presuda
Savo Štrbac
Politika, 9.januar 2018, štampano izdanje
Šta Vi mislite o ovome? Podijelite ili komentarišite tekst! Pratite nas na Facebook-u i Twitteru!


Izneseni komentari su privatna mišljenja autora i ne održavaju stavove portala Banija Online. Ukoliko prenosite ovaj tekst na drugi sajt, a Banija Online je naznačena kao izvor / autor teksta, molimo da i to prenesete po mogućnosti sa linkom ka izvornom tekstu.
reklamirajte se cbc